Matematik öğretim programında (2013) fonksiyon konusuyla ilgili ekolojik sorunlar ve öğretmenlerin prakseolojileri

Abstract

Matematik programında yapılan köklü değişiklikler öğretim sürecinde kavramlar arasındaki ilişkilerin yeniden düzenlenmesini zorunlu kılmaktadır. Fonksiyon kavramıyla ilgili değişiklikler matematik öğretiminin paradigmalarını kökten değiştirebilme potansiyeline sahiptir. Değişim sürecinde fonksiyonların öğretimini öğretmenlerin nasıl gerçekleştirdiğini ortaya çıkarmak için Didaktiğin Antropolojik Teorisi’nden yararlanılmıştır. Çalışmanın amacı 2013 program değişikliğindeki fonksiyon konusuyla ilgili ekolojik sorunları, matematik öğretmenlerinin onuncu sınıfta fonksiyonların öğretimiyle ilgili ortaya koydukları didaktik prakseolojileri ve didaktik anları tespit etmek olarak belirlenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını üç matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler öğretmenlerin derslerinin video ve ses kayıt cihazlarıyla kaydedilmesi, öğretmenlerle yapılan görüşmeler ve alan notları aracılığıyla toplanmıştır. Veriler, ekolojik analizin temel sorularına, prakseolojik analizin bileşenlerine ve didaktik anlara göre analiz edilmiştir. Öğretim programının ekolojik analizi, programda yapılan değişikliklerin, öğretmenlerin fonksiyon kavramını öğretme yaklaşımlarını büyük ölçüde değiştirmesi gerektiğini göstermiştir. Ancak öğretmenlerin bu değişimi bir paradigma değişimi olarak algılamadıkları, fonksiyon kavramını öğretim yaklaşımlarını yeniden ele almaksızın değişimin birçok temel yönünü yüzeysel olarak yorumladıkları belirlenmiştir. Diğer yandan öğretmenlerin öğretim uygulamalarındaki didaktik prakseolojilerinin bileşenlerinde birçok eksiklik olduğu bulunmuştur. Bunun ötesinde öğretim sürecinde öğretmenlerin didaktik anları anlamlı öğrenmeleri destekleyecek şekilde organize edemediği belirlenmiştir.