Çözünmüş yüksek bor içeriğine sahip suların küçük ölçekte oluşturulacak ekilmiş sulak alanlar sistemiyle giderilebilirliğinin araştırılması

Abstract

Bu çalışmada, ekilmiş sulak alan teknolojisinin, yüksek derecede çözünmüş Bor(B) içeren sularının arıtımı için kullanılabilirliği incelenmiştir. Bu kapsamda, Kırka Bor Maden sahası içerisinde ve doğal koşullar altında, farklı sulak alan bitki türleri kullanılarak iki küçük ölçekte ekilmiş sulak alan kurulmuştur. Gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda, Typha latifolia L. (Typhaceae) ve Phragmites australis (Cav.) Trin. Ex steud. (Poaceae) bitkileri kullanılarak oluşturulan sulak alanlar sırasıyla %40 ve %27 arıtım performansı ile çalışmışlardır. T. latifolia ve P. australis’te en yüksek B miktarı sırasıyla 296 ve 249 mg kg-1 olarak bulunmuştur. Aynı bitkiler için belirlenen B akümülasyon oranları sırasıyla %40 ve %26’dır. Elde edilen sonuçlar, ekilmiş sulak alanlarda bulunan vejetasyonun B gideriminde etkili olduğunu göstermiştir. Arazi koşullarında yapılan ilk çalışmalardan biri olan bu araştırma sonuçlarının; ekilmiş sulak alanların konvansiyel arıtım sistemlerine bir alternatif olarak B ile kirlenmiş atık suların veya yeraltı sularının arıtılması için kullanılabileceği, bitkilerin sistemlerden hasat edilebilirlik potansiyelleri, artan CO2’in bitkiler üzerine etkilerinin belirlenerek bunların ekilmiş sulak alanlara uygulanabilirliği açısından bir araç olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.