Eskişehir ili bitkisel üretiminin değişkenlik ve çeşitlendirme analizleri

Abstract

Bitkisel üretimde yetiştirilen ürünlerin verim ve fiyatları doğa koşullarının etkisiyle sürekli değişim göstermektedir. Bu durum, verim ve fiyattaki değişmeler sonucu ortaya çıkan ve ayrıca verim ve fiyat değişmelerinden daha önemli olan gelir değişkenliğine neden olmaktadır. Ancak tarım sektöründe gelir değişkenliğine karşı alınan çeşitli tedbirler vardır. ''Çeşitlendirme'' tekniği de bu amaç doğrultusunda uygulanan tedbirlerden sadece birisidir. Araştırmanın uygulama bölümünde Eskişehir ilinin 12 bitkisel ürünü için verim, fiyat ve gelir değişkenlikleri ile gelir değişkenliğini azaltmak amacıyla çeşitlendirme analizleri yapılırken zaman serilerinden, regresyon ve korelasyon analizinden, ayrıca aritmetik ortalama, standart sapma, öngörünün standart hatası ve iki çeşit değişkenlik katsayısından yararlanılmıştır. Sonuç olarak, Eskişehir ilindeki üreticilerin sözkonusu 12 bitkisel ürünün üretiminde karşılaştıkları verim, fiyat ve gelir değişkenlikleri incelenerek, gelir değişkenliğini azaltmak amacıyla uygulayabilecekleri başlıca çeşitlendirme sistemleri istatistiksel ölçüler yardımıyla belirlenmiştir.