Türk Gümrük Kanunu'nun vergilemeye ilişkin hükümlerinin değerlendirilmesi

Abstract

Gümrük vergisi tarihin bilinen ilk ve en eski vergilerinden birisidir. Türk Vergi Mevzuatı'nı oluşturan diğer vergilerden farlı olarak, mali etkisinin yanında aynı zamanda yerli üretimi yabancı ürünlerin rekabetine karşı korumak gibi ikinci bir fonksiyona sahiptir. Bu özelliğine rağmen bugüne kadar ülkemizde gümrük vergisi alanında çok fazla araştırma yapılmamıştır. 4458 Sayılı Gümrük Kanunu, eskiden mevcut olan birçok müesseseyi yeniden inşa etmiştir. Dolayısıyla bu çalışma Yeni Gümrük Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden sonra yapılan ve gümrük vergisini bütün yönleri ile ele alan bir ilk çalışma olarak değerlendirilebilir. Ancak kesinlikle bir mevzuat derlemesi değildir. Çalışmada üç ana bölüm ve bir de sonuç bölümü mevcuttur. Birinci bölümde, gümrük vergisinin teorik çatısı ortaya konmuş, tanımı, tarihsel gelişimi ve ekonomik etkileri değerlendirilmiştir. İkinci ve üçüncü bölümlerde ise gümrük vergisi, vergi tekniği ve vergi usul hukuku açısından kapsamlı bir incelemeye tabi tutulmuştur. Ayrıca ikinci bölümün sonunda AB Gümrük Kodu ile ilgili olarak toplu bir değerlendirme yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise çalışmanın genel bir değerlendirmesi yapılmış ve birtakım önerilerde bulunulmuştur. Nihayetinde Yeni Gümrük Kanunu'nun uygulamasının henüz çok yeni olmasının zorluğu da göz önünde bulundurulduğunda çalışma, elde edilen sonuçlar ve getirilen öneriler bakımından özgün bir niteliğe sahip kabul edilebilir.