1990 sonrası sanatta karnavalesk kuramı bağlamında eser incelemeleri

Abstract

Bu tezde karnavalesk kuramın günümüz görsel sanatlarında eser incelemede yeni açılımlar sağlayıp sağlayamayacağı tartışılmıştır. Rus filozof Mihail Mihayloviç Bahtin'in ortaya attığı karnavalesk kuramı, François Rabelais'nin "Gargantua ve Pantagruel" kitabı ve Orta Çağ karnavallarını merkez alarak inşa edilmiştir. Bahtin, Orta Çağ karnaval kültürünün bünyesinde barındırdığı otorite karşıtlığı, hiyerarşinin alaşağı edilmesi, aşırılık (özellikle yemek, cinsellik ve şiddet), maske ve mizah gibi unsurların edebiyattaki yansımalarını saptamıştır. Bu unsurların edebiyattaki tezahürünü ise bedenin karnavallaşması ve karnavalesk olarak tanımlamaktadır. Bu araştırmada edebiyat alanında geniş bir eser okuma imkânı sağlayan karnavalesk kuramın, görsel sanatlar alanında da yansımalarının olduğu tespit edilmiştir. 1990 sonrası ele alınan sanat eserleri üzerinde yapılan incelemelerde elde edilen bulgular karnavalesk kuram bağlamında karşılaştırmalı analiz edilmiş ve değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda yapılan tespitler doğrultusunda karnavalesk kuramın görsel sanatlar alanında eser inceleme yaklaşımlarına yeni bir açılım sağlayacağı düşünülmektedir.