Toplumsal değişme ve Türk sineması : kente göç eden insanın Türk sinemasındaki değişen profili

Abstract

Türkiye geleneksel tarım toplumundan sanayileşmekte olan bir topluma doğru hızla değişmektedir. Değişmenin hızı ve yönü en etkili dinamiğin 'iç göç' ve bağlı olarak 'kentleşme' olgusu olduğunu göstermektedir. Değişmekte olan bir toplumda ne tür değişimlerin ortaya çıktığının araştırılması, değişimin izlenmeye ve yönlendirilmeye çalışılması önemli bir sorunsal olmaktadır. Genel olarak tüm sanatlar ve kitle iletişim araçları değişmenin yönelimlerini, hızını ve biçimini yansıtırlar. Bu nedenle toplumsal değişmeyi yeterince kavramak için, sanat ve kitle iletişim araçlarını gözlemleyip, bu araçların kitlelere 'nasıl bir içerik sunduklarını çözümlemek önem kazanmaktadır. Sinema, geniş kitlelerde ortak bir görüş yaratma işlevine sahip olan kültürel yaşama biçim(ler) verebilen güçlü bir sanattır, kitle iletişim aracıdır. Yaratıldığı toplumun/kültürün bazen doğrudan bazen de dolaylı ve karmaşık bir yansımasıdır. Bu araştırma, iç göç sonucu oluşan kültürel değişimlerin Türk sinemasındaki yansımalarını inceleme amacını taşımaktadır. Türk sinemasının 1964-1985 yılları arasında yapılan ve kente göçü konu alan filmlerin içerikleri, tpolumsal/kültürel değişmeyi yansıtma özellikleri açısından çözümlenmiştir. Birinci bölümde toplumbilimin toplumsal değişme kentleşme konularındaki kaynakları ile Türkiye'de iç göç sürecini inceleyen araştırmalardan yararlanılmıştır. Tpolumsal değişmelerin nasıl, ne biçimde gerçekleştiği, kentleşme olgusunun genel nitelikleri ve Türkiye'de iç göç sürecinin başlangıcından günümüze geçirdiği aşamalar nedenleri ve sonuçları ele alınmıştır. İkinci bölümde sinemaya toplumbilimsel yaklaşımdaki kaynaklar derlenerek; sinemanın bir kitle iletişim aracı, toplumsal bir kurum bir yansıtıcı ve şekil verici araç olarak işlevleri, filmlerin toplumsal içeriği ve toplumla ilişkileri konularına yer verilmiştir, Türk sinemasının tarihsel gelişimi, toplumla ilişkileri açısından değerlendirilmiştir.