Türkiye'de ihracatı teşvik politikasının ekonomik etkinliği

Abstract

Bir ülkede ihracatın artması sadece ekonomik büyümeye yardımcı olmakla kalmaz kaynak tahsisinde rasyonelliği ve optimum ölçekli işletmelerin kurulmasını da mümkün kılar. Bu sayede elde edilecek verimlilik sektörlerin rekabet gücünü arttırmış olur. İhracat teşviklerinin amacı ihracatın artmasını sağlamaktır. Türkiye'de 1980 sonrasında toplam ihracatta ve toplam ihracat içerisinde sanayi ürünlerinin payının artmasında, ihracatı teşvik politikasının önemli etkisi olmakla birlikte, düşük döviz kuru politikası ve iç talep daraltılmasınında rolü bulunmaktadır. İhracat teşvikleri içerisinde, en önemli iki teşvik aracı olarak vergi iadesi ile ihracat kredileri gelmektedir. İhracat kredilerine nazaran rekabet gücü kazandırma özelliği daha zayıf olan ihracatta vergi iadelerinin 1990 yılında kaldırılması ihracatı teşvik sistemi içerisinde önemli ve isabetli bir karar olmuştur. İhracatı teşvik sistemleri açısından Avrupa Birliği'ne üye ülkeler ile Türkiye arasındaki önemli fark, teşvik araçlarının ağırlıklı olarak uygulanmasından ileri gelmektedir. Türkiye'de kaldırıldığı döneme kadar vergi iadesi, Avrupa Birliği'ne üye ülkelerde ise ihracat kredi ve sigorta sistemleri etkili olmuştur. İhracatı teşvik politikasında önemli olan husus, teşvik tedbirlerinin, ülkenin dış ticarette nötral statüye ulaşıncaya kadar sürdürülmesi, süreklilik arzetmemesidir.