Özel eğitim öğretmenlerinin psikolojik iyi oluş, iş doyumu ve okul yaşam kalitesi bakımından karşılaştırılması

Abstract

Bu araştırma Millî Eğitim Bakanlığına bağlı olan resmi eğitim kurumlarında görev yapan özel eğitim öğretmenlerinin, görev yaptıkları sınıftaki öğrencilerin yetersizlik türleri doğrultusunda psikolojik iyi oluş düzeyleri, iş doyum düzeyleri ve okul yaşam kalitesi düzeylerini incelemek ve karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında resmi okullarda görev yapan ölçüt temelli örnekleme yöntemi ile belirlenmiş 185 kadın ve 73 erkek özel eğitim öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı kapsamında katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Minnesota İş Doyum Ölçeği, Okul Yaşam Kalitesi Ölçeği çevrimiçi olarak uygulanmıştır. Nicel verilerin toplandığı bu araştırmada karşılaştırma türü ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veriler normal dağılımı sağlamadığı için Spearman katsayısı kullanılmıştır. Katılımcılardan toplanan veriler Kruskal Wallis Testi, Post Hoc Testi, Mann Whitney U Testi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre psikolojik iyi oluş, iş doyumu ve okul yaşam kalitesi düzeyi arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Çalışılan sınıfın yetersizlik türüne göre psikolojik iyi oluş, iş doyumu düzeyinin farklılaşmadığı görülmüştür. Okul yaşam kalitesi düzeyinin görme ve işitme yetersizliği sınıflarında çalışan öğretmenlerde otizm sınıfında çalışanlara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Psikolojik iyi oluş ve okul yaşam kalitesi düzeyleri ile yaş arasında düşük düzeyde pozitif ilişki olduğu bulunmuştur. Cinsiyet, kıdem, çalışılan sınıfın yetersizlik türü ile bağımlı değişkenler arasında ilişki bulunamamıştır. Bulgular ışığında ileride yapılacak olan araştırmalar ve uygulamaya yönelik öneriler tartışılmıştır.