Sismik kırılma yöntemi ve mikrotremör ölçümlerinden elde edilen dinamik zemin parametrelerinin coğrafi bilgi sistemleri (CBS) kullanılarak haritalanması

Abstract

Eskişehir Kent Merkezi’nde yerleşimin büyük bir kısmı alüvyal zemin üzerinde bulunmaktadır. Ayrıca, bölgenin fay hatlarına yakınlığından dolayı depremden önemli derecede etkileneceği düşünülmektedir. Bu yüzden, alanın yer mühendislik parametrelerinin belirlenmesi gerekmektedir. Sismik yöntemler, bu parametrelerin bulunmasında yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada, seçilen alan için yer mühendislik parametreleri olarak zeminin dinamik ve elastik özelliklerinin belirlenmesi ve bu parametrelerin CBS kullanılarak modellenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca uygun olarak, 23 farklı lokasyonda sismik kırılma ve mikrotremör ölçümleri alınmıştır. Elde edilen veriler analiz edilerek sismik dalga hızları hesaplanmış ve bu hızlara bağlı olarak da bazı zemin mühendislik parametreleri bulunmuştur. Bu parametreler ve CBS teknikleri kullanılarak çalışma alanının sismik haritaları oluşturulmuştur. Sismik yöntemlerinin uygulanması ve CBS kullanılarak bu verilerin haritalanması ile şehir merkezininilk 30 m’si için ortalama kayma dalgası hızı, zemin büyütmesi, zemin hakim periyodu ve diğer dinamik elastik parametrelerin alansal değişimleri belirlenmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, Eskişehir’in kentsel dönüşümünde belirlenecek riskli alanların tayininde, deprem master planlarının oluşturulmasında ve yeni yerleşime açılacak alanların belirlenmesinde önemli yer tutacaktır.