Covid-19 pandemisinin toplumsal eşitsizliklere etkileri: Eskişehir'de bir saha araştırması

Abstract

Bu tez, Covid-19 pandemisinin toplumsal yaşam üzerindeki etkilerini; insanların salgın döneminden nasıl etkilendiklerini, pandeminin ne gibi eşitsizlikler yarattığını, var olan toplumsal eşitsizliklere etki edip etmediğini etki ettiyse nasıl etki ettiğini toplumsal sınıf yapısıyla ilişkilendirmeyi hedefleyen bir çalışmadır. Bu çalışmada, pandemi döneminde bireylerin yaşam pratiklerinden yola çıkılarak pandeminin ortaya çıkardığı sonuçların sınıf konumuna göre farklılaşma biçimi sorunsallaştırılmıştır. Covid-19 pandemisi hakkında yapılan çalışmalarda genellikle hastalığın tıbbi ve ekonomik boyutuna odaklanıldığı görülürken genellikle pandeminin sosyal boyutunun ihmal edildiği görülmektedir. Bu bağlamda araştırmada sınıf perspektifine dayanarak pandeminin daha çok sosyal boyutu ele alınmıştır. Araştırma kapsamında yarı-yapılandırılmış derinlemesine mülakat tekniği kullanılarak alt, orta ve üst sosyoekonomik sınıfın her birinden 10'ar kişi olmak üzere toplamda 30 kişi ile yüz yüze veya online olarak Zoom veya WhatsApp uygulamaları üzerinden görüşme gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmelerde farklı sosyoekonomik sınıfta yer alan kişilerin pandemi deneyimlerinin birbirinden farklılaştığı görülürken bunun temel sebebinin ekonomik farklılaşma olduğu açıklanmıştır. Yapılan görüşmelerde alt sosyoekonomik sınıfta yer alan bireylerin pandemi döneminde diğer sosyoekonomik sınıflarda yer alan bireylere göre daha çok iş ve gelir kaybı yaşadıkları ve bu yüzden sosyal risklere daha açık hale geldikleri görülmüştür. Görüşmelerden elde edilen bir diğer önemli bulgu ise bu dönemde kendini pandemiye karşı izole ettiğini düşünen katılımcıların çoğunun üst sosyoekonomik sınıfta yer alan katılımcılar olmasıdır. Pandemi döneminde esnek çalışma, dönüşümlü çalışma gibi alternatif çalışma biçimlerini en az deneyimleyenlerin alt sosyoekonomik sınıfta yer alan bireyler olduğu görülürken ortaya çıkan bu farklılaşmaya bağlı olarak alt sosyoekonomik sınıfta yer alan bireylerin pandemiye karşı kendilerini daha güvensiz hissettikleri elde edilen önemli bulgular arasındadır.