Cumhuriyet dönemi iskan politikaları, (1923-1952)

Abstract

Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında yaşanan önemli toplumsal olaylardan biri de iskan olayıdır. Bir taraftan Osmanlı Devletinin kaybettiği topraklardan Türkiye'ye gelenlerin iskanı, diğer yandan ise ülkenin içinde belirli nedenlerle nüfusun yerinin değiştirildiği görülmektedir. Cumhuriyet döneminde her iki tür nüfusun zorunlu yer değiştirmesi bazı iskan politikalarının belirlenmesine neden olmuştur. İskan politikalarını belirleyen etmenler yeni kurulan devletin, siyasi,sosyal, ekonomik ve ideolojik gelişimine paralellik göstermiştir. Özellikle iskan, ulus-devlet inşasında, üzerinde durulan önemli bir konu olmuştur. Cumhuriyetin ilk yıllarında Misak-ı Milli sınırları dışında yaşayan Türk-Müslüman unsurların ülkeye göç ettiği görülmektedir. Yeni kurulan devlet, gelen bu kişilerin iskanıyla yakından ilgilenmiştir. Müslüman-Türk unsurların ülkeye gelmesine siyasi, demografik ve ekonomik nedenlerle sıcak bakılmıştır. Başta Türk-Yunan nüfus mübadelesi olmak üzere sınır dışına çıkartılan Rum ve Ermenilerin yerine Müslüman-Türk unsurların yerleştirilmesine çalışılmıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarında dışarıdan gelenlerin dışında sınırlar içinde yaşayan bazı grupların da yerlerinin yer değiştirildiği görülmektedir. Bu gruplar Kürtler, Çingeneler, göçebeler ve doğal afetlere uğrayanlardır. Doğal afetler dışındakiler kendi istekleri dışında başka yerlere iskan edilmişlerdi. Kürtler, Çingeneler ve göçebelerin iskanının nedenlerini, ulus devlet inşasındaki sorunlar, güvenlik ve ekonomik başlıkları altında toplayabiliriz.