İşitme kayıplı çocuk ve ailesine rehberlik ve araştırma merkezinde sunulan hizmetlerin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmada, 0-6 yaş arasındaki işitme kayıplı çocuk ve ailesine Rehberlik ve Araştırma Merkezi’nde (RAM) sunulan hizmetlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, karşılaştırılmalı durum araştırması olarak desenlenmiştir. Araştırmaya iki farklı RAM’dan 23 personel, üç farklı RAM’a başvuran toplam 14 işitme kayıplı çocuk ebeveyni katılmıştır. Veriler; yarı yapılandırılmış görüşmeler, fiziksel ve sosyal gözlemler, araştırmacı günlüğü, belgeler ve süreç ürünleriyle toplanmıştır. Veriler, gerektiğinde betimsel, gerektiğinde tümevarımsal olarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda; üç farklı RAM’da sunulan hizmetler, karşılaşılan zorluklar ve sunulan öneriler ile araştırmacının süreçte karşılaştığı zorluklar ve zorlukların üstesinden gelme gayretleri olmak üzere dört tema oluşturulmuştur. Her bir tema içerisinde hizmetler, zorluklar, öneriler RAM’lar arasında karşılaştırılmış, benzerlikler ve farklılıklar ortaya çıkarılmış, işitme kayıplı çocuk ve ailesinin RAM’da aldığı hizmetlerde ortaya çıkan ortak zorluklar belirlenmiştir. Bu zorluklar; işitme kayıplı çocuk ailelerinin RAM’la daha az temasta bulunması, RAM’ın 0-36 aylık çocukları rehabilitasyon merkezinde takip edememesi, eğitsel tanı ve değerlendirme raporlarının farklı kurumlarda dikkate alınmaması ve işitme kayıplı çocukların değerlendirilmesinde kullanılan formların yetersizliğidir. Bununla birlikte her RAM’da hizmetleri sunmayı yetecek kadar personelin bulunmaması, var olan personelin de hizmetleri sunarken yetki problemi yaşaması önemli bir sorun olarak dile getirilmiştir. RAM'da işitme kayıplı çocuklar için değerlendirme araçlarının çeşitlendirilmesi, aileleri için bilgilendirme programlarının oluşturulması ve personelin yetki ve sorumluluk uyuşmazlığının yasal olarak yeniden düzenlenmesi öne çıkan öneriler olmuştur.