Uluslararası rejim kuramına göre COVID-19 pandemisinin yönetiminde Dünya Sağlık Örgütü'nün rolünün incelenmesi

Abstract

2019 yılının Aralık ayında ilk defa Çin'de görülen ve kısa süre içerisinde küresel alana yayılan, ölümcül COVID-19 salgını ile birlikte hem ulusal hem de küresel düzeylerde değişiklikler meydana gelmiştir. Tarih boyunca toplumları belirsizlikler içeren çeşitli durumlarla karşı karşıya getiren biyolojik bir afet türü olarak nitelendirilebilecek salgınlara karşı mücadele ve afet yönetimi süreci hem ülkeleri tek başına hem de küresel düzlemde risk yönetimi ve kriz yönetimi konusunda politikalar üretmeye itmiştir. Araştırmada toplumları sosyal, ekonomik ve siyasi yönden etkileyen COVID-19 pandemisi ele alınmaktadır. COVID-19 pandemisine yönelik analizde, pandeminin süregelen küresel sağlık rejimlerine etkisi ele alınırken; Dünya Sağlık Örgütü'nün pandeminin yol açtığı küresel krizi yönetimi ve kontrolünde rolü incelenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında COVID-19 pandemisinin pratikte varlık gösteren küresel sağlık rejimleri üzerinde meydana getirdiği değişimlere dair çıkarımlar yapılmıştır. Buna göre, Dünya Sağlık Örgütü'nün küresel krizin başlangıcından itibaren oynadığı rolün pandeminin durdurulması ve kontrol altına alınması noktasında yetersiz kaldığı görülmüştür. COVID-19 pandemi sürecinin yönetiminde DSÖ'nün etkisinin sınırlılığı, örgütün kriz yönetimindeki rolünün geliştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.