Türk medeni kanununa göre velayetin belirlenmesi

Abstract

Velayet, kural olarak küçüklerin ve istisnai olarak ergin kısıtlıların bakımını, yetiştirilmesini, gözetimini, korunmasını, temsilini, mallarının idaresini sağlamayı anne ve babaya bırakan hak ve yükümlülükler bütünüdür. Geçmişten bu yana aile toplumda çok önemli bir kurum olarak kabul edilmiş, dolayısı ile çocuklara da büyük önem verilmiştir. Bu durum her dönemde çocuklara ve velayete ilişkin hukuki düzenlemeler yapılması gerekliliğini beraberinde getirmiştir. Üç bölümden oluşan çalışmamızın birinci bölümünde velayet kavramı, velayetin tarihsel gelişimi ve velayet hakkının kapsamına yer verilmiştir. Velayet hakkının kapsamı başlığı altında çocuğun kişi varlığı, malvarlığı ile temsili açıklanmıştır. İkinci bölümünde, velayet hakkının özelliklerine yer verilmiş; çocuğun yararının esas olması, velayetin bir bütün olması, geçici nitelikte olması, velayetin kişiye sıkı sıkıya bağlı olması ve kamu düzeninden olması ilkeleri açıklanmıştır. Devamında, velayetin belirlenmesini gerektiren durumlara ve velayetin değiştirilmesine ayrıntılı olarak yer verilmiştir. Son dönemde çokça tartışılan ortak velayete ilişkin açıklamalar ile ortak velayete ilişkin görüşlere yer verilmiştir. Çalışmamızın son bölümünde ise, velayetin anne ve babadan birine bırakılmasını gerektiren bir halin meydana gelmesi yahut sonradan velayetin değiştirilmesini gerektiren bir durumun ortaya çıkması halinde, velayetin belirlenmesinde dikkate alınması gereken temel ilkelere yer verilmiştir. Bu bölümde temel ilkeler, çocuk açısından getirilen kıstaslar ile anne baba açısından getirilen kıstaslar şeklinde ayrılarak incelenmiş ve son olarak uzman görüşünün önemine yer verilmiştir.