Fındık üreticiliğinde yapısal dönüşüm: Fatsa ve Ünye köyleri üzerine sosyolojik bir inceleme

Abstract

Günümüzde tarımsal üretim, dünya ve Türkiye genelinde önemini korumakta ve pek çok insanın temel geçim kaynağını oluşturmaktadır. Geçmişten günümüze, devletlerin uyguladıkları tarım politikalarında küresel ve yerel düzeyde bir dönüşüm yaşanırken tarımda kapitalist ilişkiler gelişerek yayılmış ve köylülük de bir dönüşüm süreci içerisine girmiştir. Bu araştırmada, tarımda gelişerek yayılan kapitalist ilişkileri ve küçük metâ üreticiliğinin genel yapısını incelemek amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak fındık üretimi araştırmanın konusu olarak seçilmiş, devletin genel olarak tarıma özel olarak da fındığa yönelik uyguladığı politikalardaki yaşanan dönüşümün fındık üreticileri üzerindeki sosyo-ekonomik etkileri ile birlikte sosyolojik olarak incelenmeye ve yorumlanmaya çalışılmıştır. Fındık, dünyada üretimi büyük oranda Türkiye'de gerçekleştirilen ve Türkiye için de önemli ihracat ürünlerinden birisidir. Yetiştiği bölgedeki insanların temel geçim kaynağı olması nedeniyle hem ekonomik hem de sosyal bir değeri de bulunmaktadır. Araştırmada, tarımda kapitalist ilişkilerin gelişimi ve devletin genel olarak tarıma özel olarak da fındığa yönelik uyguladığı tarım politikalarındaki dönüşüm, fındık üretimi üzerinden incelenmeye çalışılmıştır. Buna yönelik olarak, 2019 yılının fındık hasadı döneminde, Ordu'nun Fatsa ilçesine bağlı Güvercinlik köyü ile Ünye ilçesine bağlı Dumanlı köyünde uygulamaya dayalı nitel bir araştırma gerçekleştirilmiştir.