Denetçi yargısının nesnelleştirmesinde Bayes yaklaşımı ve bir uygulama

Abstract

Bu çalışmanın amacı denetçi yargısının Bayes yaklaşımı ile nesnelleştirilmesidir. Bu amaçla, öncelikle denetim süreci bir karar alma süreci olarak ele alınmış ve bu süreçte denetçi yargısının önemi vurgulanmıştır. Denetim sürecinde denetçi yargısını dışlayan yöntem ve tekniklerin yetersiz kalabileceği belirtilerek, yargının nesnelleştirilmesinde kullanılabilecek çeşitli yöntem ve teknikler açıklanmıştır. Bu bağlamda, Bayes yaklaşımı denetçi yargısının nesnelleştirilmesinde genel bir yaklaşımolarak önerilmiş ve denetim sürecinin çeşitli evrelerinde etkin bir şekilde kullanılıp kullanılamayacağı araştırılmıştır. Çalışmada; denetim sürecinin ön inceleme ve işin alınması evresinde etkili olan bazı değişkenlerin analizinde Bayes yaklaşımıyla denetçi yargısının nesnelleştirilmesi ele alınmaktadır. Bu amaçla bir denetim firmasındaki denetçilerle gerçekleştirilen görüşmelerle toplanan veri ile Bayes analizi gerçekleştirilmiştir. Analizde elde edilen bulgulardan, denetçi yargısının ön olasılık dağılımını oluşturduğu bir modelde, incelenen değişkenlerin denetçinin işi kabul etmesi olasılığı üzerinde etkili olabileceği görülmüştür. Sonuçta, Bayes yaklaşımının denetim sürecinde genel bir yaklaşım olarak benimsenmesiyle, denetim sürecinin etkinliğinin ve verimliliğinin artırılabileceği düşünülmektedir.