Tekirdağ'da geç dönem Osmanlı dini mimarisi (19.yy-20.yy)

Abstract

Osmanlı mimarisinin 19. ve 20. yüzyılı kapsayan son bölümü, devletin önemli problemlerle karşı karşıya kaldığı ve çöküş dönemi olarak değerlendirilen bir zaman dilimi olmasına rağmen, mimari açıdan en verimli dönemini oluşturmaktadır. Bu döneme ait mimari eser sayısı ve çeşitliliği, önceki dönemlerle kıyaslanamayacak düzeyde yüksektir. Günümüzde hala çok sayıda tarihi kentimizin silüetini hala bu dönemin yapıları oluşturmaktadır. Geniş sınırlara hükmeden Osmanlı Devleti'nin en fazla yatırım yaptığı Trakya ve Balkanlar ise imar etkinliklerinden en büyük payı almıştır. Tanzimat'ın sağladığı ayrıcalıklarla gayrimüslim toplulukların söz konusu sürece katılmasıyla, Trakya'da yoğun nüfusa sahip bu topluluklar yüzlerce dini yapı inşa etme fırsatını bulmuşlardır. 19. yüzyılın son çeyreğinden Balkan Savaşlarının başladığı 1912 yılına kadar olan süreç, Tekirdağ ili genelinde kent merkezlerinden köylere kadar çok sayıda cami, kilise, manastır ve sinagogun envantere katıldığı bir dönemdir. Bu sırada, II. Abdülhamid Han'ın bayındırlık politikaları ve savaşlar nedeniyle ülkeye gelen göçmen topluluklarının iskânının belirleyici birer unsur olduğu unutulmamalıdır. Geç Dönem Osmanlı mimarisinde; bu çalışmada yer verilen cami, tekke, türbe, kilise, manastır ve sinagog gibi yapı türlerinin yanı sıra, Batı ve Doğu Trakya'da çok sayıda mektepli cami inşa edilmiştir. Bu çalışma ile, bir tip proje olarak mimarlık tarihimizde yer edinen bu yapıların, tipolojik özellikleri ve bölgedeki yayılım sahası belirlenmiştir.