Fitness alanındaki kişisel antrenörlerin instagram'daki bedensel sermaye sunumlarının Bourdieu ve Goffman'ın yaklaşımı çerçevesinde değerlendirilmesi

Abstract

1960'lı yıllar ve sonrasındaki dönemde yaşanan toplumsal ve teknolojik birçok gelişme, gündelik yaşamı önemli ölçüde değiştirmiştir. Kimlik kavramı da bu dönüşüm ile birlikte en çok anlam değiştiren kavramlardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Öncesindeki dönemlerde kimlikler insanların içine doğdukları toplumsal koşullara göre aileleri, dahil oldukları sınıf, yaşadıkları coğrafya gibi ögelere göre şekillenirken postmodern, sanayi sonrası, akışkan gibi farklı tanımlara sahip günümüzde, bireyin içinde bulunduğu koşullara ek olarak bireysel eğilimler aracılığı ile edinilen bir olguya dönüşmüştür. Bugün kimlikler aile, sınıf ya da belli coğrafya özelinden ziyade daha mikro düzeyde; çevreci olmak, vegan olmak, sağlıklı olmak, gibi kişisel edim ve ilgi alanları üzerine temellenmektedir. Bu yüzden bireysel eğilim ve eylemler, bir başka deyişle bireylerin kendilerini sunuş biçimi kimliklerin anlaşılması açısından önemli bir yere sahiptir. Kişilerin kimliklerini inşa etme sürecinde ise medya kritik bir yere sahiptir. Geleneksel medya bireylere benimseyebilecekleri çeşitli kimlik kategorileri sunarken yeni medya buna ek olarak, bireylere kişisel kimliklerini sunma imkânı da sunmaktadır. Buradan yola çıkarak, bugün birçok sosyal medya platformundaki kullanıcının profilinin kişisel kimliğinin bir yansıması olduğu söylenebilir. Sağlıklı yaşam tarzının bir alt başlığı olarak değerlendirilebilecek fitness hareketinin günümüz popüler kimlik kategorilerinden birini oluşturduğu ileri sürülebilir. Fitnessın günlük yaşamdakine benzer şekilde sosyal medya platformlarında da popüler bir hareket olduğu düşünülebilir. Bedensel görünüm ile yakından ilişkili olması nedeni ile verileri görsel paylaşıma dayanan Instagram ve fitness arasında özel bir ilişki olduğu söylenebilir. Ancak beden konusunda da, kimlik ile kişisel deneyim ve tercihleri arasındaki ilişkiye benzer bir ilişki bulunmaktadır. Bu nedenle herkesin sahip olduğu bedensel sermaye ve bu sermayeyi kullanış biçimi birbirinden farklıdır. Bu bağlamda, çevrimiçi hizmet veren sekiz kişisel antrenörün Instagram'daki 49 paylaşımı, doküman incelemesi kullanılarak göstergebilim ve söylem analizi yöntemi ile incelenmiş, Bourdieu ve Goffman'ın yaklaşımları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulguları, kişisel antrenörlerin benlik sunumlarını, sahip oldukları sermaye türünün yüksekliğine göre şekillendirdiklerine ve bedensel sermaye ile kültürel sermaye arasında güçlü bir ilişki olduğuna işaret eder konumdadır.