Ses atmosferinin ve seyahat motivasyonunun turistlerin duygu durumuna etkisi: Eskişehir rekreasyon alanlarında bir uygulama

Abstract

Bu araştırmanın amacı, Türkiye'deki bir şehir turizmi destinasyonunun önemli iki rekreasyon alanına ait ses atmosferinin ve seyahat motivasyonunun turistlerin duygu durumuna etkisinin ortaya koyulmasıdır. Bu amaçla Eskişehir'de bulunan Sazova Bilim, Kültür ve Sanat Parkı ve Adalar mevkiinde 15'er dakikalık yürüyüş rotaları oluşturulmuştur. Bu rotalarda gerçekleştirilen ses yürüyüşlerinde ses basınç ölçümleri ve ses atmosferi kayıtları yapılmıştır. Ayrıca, ses yürüyüşleriyle eş zamanlı olarak toplam 794 turiste yüz yüze anket uygulanmıştır. Anket aracılığıyla ses atmosferinin turistlerin duygu durumuna etkisinin ortaya koyulması, sesleri algılamalarında turistlerin demografik özelliklerinin ve seyahat motivasyonlarının etkisinin tespit edilmesi, turistler tarafından ses atmosferi içerisinde hangi seslerin daha ön planda olduğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Yapılan ölçümler sonucunda, çalışma alanlarındaki ses basınç seviyesinin Çevresel Gürültü Ölçüm ve Değerlendirme Kılavuzu'na göre konforsuz ve rahatsız edici olarak kabul edilen düzeyde olduğu belirlenmiştir. Her iki çalışma alanındaki ses atmosferinin turistlerde daha çok pozitif duyguları ortaya çıkardığı görülmüştür. Sazova Bilim, Kültür ve Sanat Parkı'nı ziyaret edenlerin en çok "doğal sesleri", Adalar mevkiini ziyaret edenlerin ise en çok "toplum seslerini" işittiği belirlenmiştir. Turistlerin ses atmosferi kaynaklı duygu durumunun bazı demografik değişkenlere göre farklılaştığı görülmüştür. Seyahat motivasyonu boyutlarının, ses desibel düzeyinin ve ses türlerinin çalışma alanlarını ziyaret edenlerin duygu durumları üzerine etkisinin olup olmadığının test edilmesi amacıyla yapılan analizlerde her iki çalışma alanı için de istatistiki açıdan anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Ayrıca, ses atmosferinin algılanmasındaki bireysel farklılıkların nedenleri Gestalt Kuramı çerçevesinde açıklanmaya çalışılmıştır. Ses atmosferinin genel turist memnuniyetini etkilediği bilinmektedir. Buradan hareketle turist memnuniyetinin sağlanması için bu tez çalışmasında rekreasyon alanları ses atmosferinin kontrol altında tutulması ve iyi dizayn edilmesi gerektiği önerilmektedir.