Üniversite öğrencilerinin öz yeterlik düzeylerinin öz anlayış ve ebeveyn kabul-reddine ilişkin algıları çerçevesinde incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin öz yeterlik düzeyleri üzerinde öz anlayışları, ebeveyn kabul-reddine ilişkin algıları ve cinsiyetlerinin yordayıcı rolünün incelenmesidir. Bu amaç çerçevesinde araştırmanın verileri "Genel Öz Yeterlilik Ölçeği", "Öz Anlayış Ölçeği", "Yetişkin Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği-Kısa Formu" aracılığı ile toplanmıştır. Bunların yanı sıra katılımcıların demografik özelliklerine ilişkin bilgiler "Kişisel Bilgi Formu" aracılığı ile elde edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 Öğretim Yılı Bahar Döneminde Anadolu Üniversitesi'nde öğrenim gören 750 (287 erkek, 463 kadın) öğrenci oluşturmaktadır. Toplanan verilerin analizinde betimleyici istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve aşamalı çoklu regresyon analizinden yararlanılmıştır ve anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmanın bulguları, öz anlayışın öz yeterlik üzerinde pozitif yönde, algılanan anne reddinin ise öz yeterlik üzerinde negatif yönde anlamlı düzeyde etkisinin olduğunu ortaya koymuştur. Aynı zamanda algılanan baba reddi ve cinsiyetin öz yeterlik üzerinde anlamlı bir yordayıcı etkiye sahip olmadığı bulunmuştur. Bu çerçevede öz anlayış toplam varyansın %22'sini açıklarken, algılanan anne reddi ile birlikte toplam varyansın %24'ünü açıklamaktadır. Sonuç olarak, tüm bu bulgular üniversite öğrencilerinin öz yeterlikleri üzerinde kendilerine yönelik geliştirdikleri öz anlayışın destekleyici, çocukluklarında annelerinden algıladıkları red düzeylerinin ise risk faktörü olduğuna işaret etmektedir.