Öğretmen adaylarının duygusal zekalarının liderlik yönelimlerine etkisi (Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi örneği)

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi 1. Sınıf öğretmen adaylarının duygusal zekalarının liderlik yönelimleri üzerindeki etkisini incelemektir. İlişkisel tarama modelinde desenlenmiş olan bu araştırmanın evrenini Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 1. sınıf öğretmen adayları (n=854) oluşturmaktadır. Evren, kolay ulaşılabilir bir yapıda olması itibariyle örneklem alma yoluna gidilmemiştir. Veriler, 476 (%56) form üzerinden analiz edilmiştir. Verilerin toplanmasında liderlik yönelimi değişkeni için Bolman and Deal (1991) tarafından geliştirilen ve Dereli (2003) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan "Liderlik Yönelimleri Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın duygusal zeka değişkeni için duygusal zeka boyutunu açıklamak için Lee ve Kwak (2012) tarafından geliştirilen ve Kayıhan ve Arslan (2016) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan "Duygusal Zeka Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, tek yönlü varyans analizi, Tukey çoklu karşılaştırma testi, Pearson Momentler Çarpımı korelasyon analizi ve Yapısal Eşitlik Modeli uygulanmıştır. Araştırma sonuçları şu şekildedir: Programlar arası duygusal zeka puanlarının karşılaştırmasında Matematik öğretmenliği ile Fransızca ve Özel Eğitim öğretmenlikleri arasında, liderlik yönelimi karşılaştırmasında ise Matematik öğretmenliği ile Fransızca ve Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık programları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Bununla birlikte duygusal zeka ile liderlik arasındaki ilişki pozitif yönlü, orta düzeyde anlamlıdır (r= 0,59; p<0,001). Araştırmanın bulguları neticesinde lider öğretmenler yetiştirebilmek için öğretmen yetiştirme programlarına formal ya da informal programlar yoluyla duygusal zeka gelişimini destekleyen uygulamalar eklenmesi önerilmektedir.