Anonim şirketlerin kuruluşunda şirket alacaklılarının korunması

Abstract

Küçük tasarrufların bir araya getirilmesiyle büyük sermayelerden oluşabilen anonim şirketlerin temel özelliklerinden biri pay sahiplerinin sadece şirkete karşı ve taahhüt ettikleri sermaye miktarıyla sınırlı olarak sorumlu olmalarıdır. Sınırlı sorumluluk ilkesi olarak adlandırılan bu durum, pay sahipleri bakımından bir avantajken şirket alacaklıları bakımından bir dezavantaj teşkil etmekte; şirket alacaklıları şirketin borçlarından dolayı pay sahiplerine başvuramamaktadır. Bu nedenle alacaklıların korunması ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Anonim şirket alacaklılarının korunmasının temelini oluşturan esas sermaye sistemi başta olmak üzere sermayenin korunması ilkesi ve asgari sermaye hükümleri, günümüzde tartışılmaktadır. Dahası, alacaklıların yasal hükümlerle korunmasının gerekli olup olmadığı tartışılan bir konudur. Yine de mevcut yasal düzenlemelerde anonim şirketin faaliyet döneminde olduğu kadar kuruluşta da alacaklıları doğrudan ve dolaylı koruyan çeşitli hükümlere yer verilmiştir. Sermayenin sağlanmasına ve anonim şirketin kurucularının işlemleri nedeniyle gerek alacaklılara gerekse pay sahiplerine karşı sorumluluklarına ilişkin hükümler, kuruluşun düzgün ve sağlıklı şekilde gerçekleşmesini sağlamaktadır. Bu nedenle anonim şirketin kuruluşuna ilişkin hükümlerin alacaklıları korumaya elverişli şekilde düzenlenmesi, ticari ve hukuki güvenliğin sağlanması bakımından önemlidir.