Ailenin eğitim sürecine katılımının ekonomik, kültürel ve sosyal sermayesi bağlamında değerlendirilmesi: Eskişehir örneği

Abstract

Bu araştırma ailenin çocuğun eğitim sürecine katılımını ekonomik, kültürel ve sosyal sermaye bağlamında değerlendirmeyi amaçlamıştır. Bu amaç doğrultusunda Eskişehir'de saha çalışması yürütülmüş, ailenin eğitim sürecine katılımı sosyolojik perspektif ile ele alınmıştır. Araştırma nitel bir durum çalışması olarak desenlenmiştir. Bu kapsamda, aykırı örneklem tekniğiyle seçilmiş MEB'e bağlı iki ortaokulda, homojen örneklem tekniği ile her okuldan toplamda 10'ar 7. ve 8. Sınıf öğrencisi, 10'ar öğrenci velisi ve toplamda 11 öğretmen seçilerek toplamda 51 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla veri toplanmıştır. Saha çalışması 21 Şubat- 01 Mayıs 2023 aralığında gerçekleştirilmiştir. Alan araştırması sonucunda elde edilen bulgular; kültürel ve sosyal yaşantılar, akademik yaşam ve beklentiler ve ebeveynin çocuğun geleceğine katkısı olmak üzere üç ana tema bağlamında analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, sosyo-ekonomik seviyesi yüksek olan velilerin yoğun olduğu YSP okulu velilerinin bilişsel farkındalık, kültürel ve sosyal pratiklerin kazanımı, okul ile iletişim biçimi, okul dışı öğrenme fırsatı sunma ve ekonomik sermaye açısından DSP okulu velilerine göre avantajlı konumda olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca DSP okulundaki velilerin gerek ekonomik gerekse kültürel ve sosyal açıdan kaynakları sağlama konusunda yetersiz kaldığı görülmüştür. Bourdieu'nun ifade ettiği şekliyle mücadele içerisinde olan YSP ve DSP okulu velilerinin eşit şartlarda mücadele edemediği, YSP okulu velilerinin oyunu sahip olduğu sermaye doğrultusunda iyi okuyarak çeşitli strateji geliştirdiği ortaya çıkarılmıştır.