Sosyal bilgiler dersindeki harita okuryazarlığı etkinliklerinin öğrencilerin problem çözme becerisine etkisi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler dersinde uygulanan harita okuryazarlığı etkinliklerinin öğrencilerin problem çözme becerisi üzerindeki etkisi araştırmaktır. Araştırma, karma yöntem tasarımlarından olan eş zamanlı üçgenleme tasarımına göre desenlenmiştir. Araştırma bağımsız değişkenlerin (Harita okuryazarlığı becerisi), bağımlı değişkenler (Problem çözme becerisi) üzerindeki etkilerini ortaya çıkarması açısından bakıldığında; yarı deneysel bir modeldir. Bu araştırmada ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Uygulama süreci 2021-2022 eğitim ve öğretim yılında, Eskişehir il merkezinde yer alan bir devlet okulunda yürütülmüştür. Araştırmaya, 7. sınıf öğrencileri katılmıştır. Araştırmanın nicel veri toplama araçları, harita okuryazarlığı başarı testi ve problem çözme becerisi algı ölçeğidir. Araştırmanın nitel veri toplama araçları ise, yarı-yapılandırılmış bireysel görüşme formları, gözlem formları, öğrenci günlükleri, araştırmacı günlüğü ve odak grup görüşme formları ile toplanmıştır. Araştırmanın istatistiksel verilerinin çözümlenmesinde t testi ve ANOVA, nitel verilerinin çözümlenmesinde ise tümevarımsal analiz tekniğinden faydalanılmıştır. Araştırmanın bulguları, harita okuryazarlığı etkinliklerinin, öğrencilerin problem çözme becerilerini geliştirdiği tespit edilmiştir. Ayrıca problem çözme becerisinin gerektirdiği risk alma, karar verme becerisi, eleştirel düşünme, kriz yönetimi, liderlik, özgüven gibi becerilerin gelişmesine de katkı sağladığı sonucu elde edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına bağlı olarak öğrencilere problem çözme becerisinin kazandırılmasının amaçlandığı Sosyal Bilgiler dersinde harita okuryazarlığı etkinliklerinden faydalanılması önerilmektedir.