Bir Hırıstiyanlık çıkmazı olarak gnostisizm

Abstract

Gnostisizmin kökeni ve tarihi üzerine yapılan araştırmalar modern dönem çalışmalarında halen tam olarak çözülememiş bir problemdir. Özellikle Gnostisizmin Hırıstiyanlık dahili bir akım veya Hırıstiyanlık öncesi bir düşünce sistemi olarak ele alınması dinler tarihi araştırmalarında merkezi bir problem olarak kalmaktadır. Bu tezde belli ettiğimiz sorun mevcut iki farklı perspektiften biri üzerinden ele alınıp tartışılmaya çalışılacaktır. Çünkü her iki durum farklı sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. Bu anlamda tezimizin odak noktası aslında Gnostisizmin Hırıstiyanlıkla karşılaşma zemini ve Hırıstiyanlığın nüvesine hangi yollarla sızması sorunudur. Dolayısıyla ilk önce tarihsel bir süreç olarak Gnostisizmin tarihsel arka planı perspektifinde onun nasıl bir gelişim içerisinde olduğu, senkretik yapısı ve ilk olarak Hırıstiyanlıkla karşılaşma boyutları incelenmiştir. Daha sonra ise Pavlus'la başlamış Gnostisizmin Hırıstiyanlaşma zemini bağlamında, Gnostisizmin Hırıstiyanlık dahilinde nasıl dönüşümler geçirdiği ve Hırıstiyanlığı nasıl Gnostikleştirdiği tartışılmıştır. Anahtar Sözcükler Gnostisizm, Yahudilik, Hırıstiyanlık, Pavlus Mistisizmi, Hellen Sır Dinleri.