Azerbaycan ve Türkiye yükseköğretim sistemlerinin karşılaştırılması

Abstract

Bu çalışma, Azerbaycan ve Türkiye yükseköğretim sistemlerini karşılaştırmalı bir perspektifle ele alarak, sistemlerin temel yapı ve işleyiş boyutlarındaki benzerlik ve farklılıklarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada yükseköğretimin hukuksal temelleri (anayasal düzenlemeler, yükseköğretimin amaçları, yapısal ve işleyişsel özellikleri ile giriş sistemi), genel yönetim yapısı, mali yönetim esasları, kalite güvence-akreditasyon süreçleri ile üniversite özerkliği gibi başlıca temalar incelenmiştir. Araştırma, nitel bir desen çerçevesinde doküman analizi yöntemiyle yürütülmüş; her iki ülkenin anasaya hükümleri ile yasaları sistematik bir biçimde analiz edilmiştir. Karşılaştırmalı incelemede, yatay ve tanımlayıcı yaklaşımlar bir arada kullanılmıştır. Yatay yaklaşım sayesinde Azerbaycan ve Türkiye yükseköğretim sistemleri aynı temalar üzerinden eş zamanlı olarak karşılaştırılmış; tanımlayıcı yaklaşım ise ilgili düzenlemelerin derinlemesine analizine imkan sağlamıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş, belirlenen temalar altında sınıflandırılarak iki ülkenin yükseköğretim sistemleri yapısal, yönetsel ve politik açılardan karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, her iki ülkenin yükseköğretim sistemlerinde tarihsel gelişimden kaynaklanan ortak yönlerin bulunduğu, ancak sistemin işleyişinde ve kurumsal yapılarda önemli farklılıkların da varlığını ortaya koymaktadır. Çalışma sonunda, her iki ülke için yükseköğretim politikalarının geliştirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur.