Muhasebe kültür değerlerinin gönüllü bilgi açıklama seviyesine etkisinin incelenmesi: Türkiye'nin 500 büyük sanayi işletmesi üzerinde bir araştırma

Abstract

Gönüllü bilgi açıklama yasa veya düzenleyici kurumların etkisi olmaksızın zorunlu bilgilere ilave olarak bilgi kullanıcılarına gönüllü olarak bilgi açıklanmasıdır. Gönüllü bilgi açıklama seviyesini etkileyen işletme ile ilgili faktörlerden biri muhasebe kültürüdür. Muhasebe kültürü, yasal kontrole karşı profesyonellik, tekdüzeliğe karşı esneklik, ihtiyatlılığa karşı iyimserlik ve gizliliğe karşı şeffaflık değerlerinden oluşmaktadır. Bu araştırmada Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi İşletmesi'nin muhasebe kültür değerlerinin gönüllü bilgi açıklama seviyesi üzerinde anlamlı bir etkisinin olup olmadığı incelenmiştir. Muhasebe kültürü Chanchani ve Willett tarafından oluşturulan ölçek temelinde yeni formatif bir ölçek geliştirilip kullanılmıştır. Gönüllü bilgi açıklama seviyesi içerik analizi aracılığıyla oluşturulan endeksle ölçülmüştür. Analizde kısmi en küçük kareler yöntemi (PLS-SEM) kullanılmıştır. İhtiyatlılığa karşı iyimserlik ve gizliliğe karşı şeffaflık gönüllü bilgi açıklama seviyesini pozitif; kısa vadeli değere karşı uzun vadeli değer yaratmanın gönüllü bilgi açıklama seviyesini negatif etkilediği tespit edilmiştir. Halka açık işletmelerin gizliliğe karşı şeffaflık değerinin gönüllü bilgi açıklama seviyesini pozitif etkilediği, kısa vadeli değere karşı uzun vadeli değer yaratma değerinin gönüllü bilgi açıklamayı negatif olarak etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Halka açık ve halka açık olmayan işletmeler arasında gönüllü açıklama seviyesi skorunda ve ihtiyatlılığa karşı iyimserlik değerinde anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.