Rizomatik öğrenmeye dayalı KAÇeD (rKAÇeD) tasarımına ilişkin öğrenen görüşlerinin incelenmesi ve tasarım ilkelerinin belirlenmesi

Abstract

Rizomatik öğrenme modeline göre öğrenme, tıpkı rizom bitkisi gibi doğrusal olmayan bir süreçtir. Hiyerarşik yapıya direnir, belli başlangıç ve sonların varlığını reddeder. Bu model bağlamında öğrenme yatay düzlemde çoğalır, karmaşıktır ve birden çok yapıya sahiptir. Öğrenme süreçlerinde düğümler vardır ve her düğümden yeni bir bilgi, fikir veya öğrenme deneyimi ortaya çıkmaktadır. Rizomatik öğrenmede her öğrenen; gezerek, görerek, deneyimleyerek, seçimler yaparak, doğru veya yanlış kararlar vererek öğrenen birer göçebe olarak kabul edilir; dolayısıyla rizomatik öğrenme uygulamaları öğrenenlere kişiselleştirilmiş öğrenme deneyimleri sunmayı amaçlamaktadır. Bu yönden, rizomatik öğrenmenin, benzer şekilde öğrenenler için kişiselleştirilmiş öğrenme deneyimleri ve yükseköğretim kurumları için esneklik sağlamayı amaç edinen Kitlesel Açık Çevrimiçi Derslere (KAÇeD'lere) hizmet edebileceği söylenebilir. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı, rizomatik öğrenme modelini benimseyerek bir KAÇeD tasarlamak, öğrenenlerin rKAÇeD olarak adlandırılan bu derste algılanan öğrenmelerini, memnuniyetlerini ve bu derse katılım düzeylerini saptamak ve nihai olarak bu doğrultuda tasarım ilkeleri belirlemektir. Bu çalışma, AKADEMA platformu Araştırma İstatistiğine Giriş dersi katılımcılarıyla gerçekleştirilmiş, dersin tasarım sürecinde Reeves'in (2006) tasarım tabanlı araştırma modeli benimsenmiştir. Çalışma kapsamında veriler memnuniyet, algılanan öğrenme, derse katılım göstermeme sebebi sorgulama ölçekleri ve yarı yapılandırılmış görüşmeler olmak üzere 4 veri toplama aracı ile toplanmıştır. Nicel ve nitel verilerin analizi sonucunda, tasarlanan bu rizomatik öğrenmeye dayalı KAÇeD'den katılımcıların dersin yapısı, etkileşim, öğreten ve öğrenen rolleri, ders malzemeleri, ders platformu ve Twitter tartışmaları açısından memnun kaldıkları, bu derste teknik anlamda olmasa bile bakış açısı geliştirmek adına bir şeyler öğrendiklerini düşündükleri ve bu dersi başkalarına da önerebilecekleri sonuçlarına ulaşılmıştır. Bununla birlikte, katılımcıların özellikle Twitter tartışmalarına katılımın az olmasından şikayetçi oldukları ve yeri geldiğinde daha kontrollü bir ders yapısını tercih edebilecekleri görülmüştür. Ulaşılan bu bulgular ışığında ise rizomatik öğrenmeye dayalı bir KAÇeD tasarlanırken dikkat edilmesi gereken ilkeler belirlenmiştir.