Yeşil Mutabakat çerçevesinde karbon vergisi uygulamasının AB ve Türkiye açısından değerlendirilmesi

Abstract

Dünya'da büyük bir sorun haline gelen çevre kirliliği, küresel boyutta tüm canlıları olumsuz etkilemektedir. Bu doğrultuda her ülke bu olumsuz etkileri azaltmak için çevre politikaları geliştirmiştir. Türkiye açısından da çevre politikası önemlidir. Türkiye, Avrupa Birliği (AB) müzakere sürecinde hem mevzuatta hem de uygulamada bir uyum yakalamak için çalışmalarını sürdürmektedir. Bu çalışmada, öncelikle çevre ile ilgili kavramlar, tarihsel bakış açısıyla birlikte uygulanan başlıca çevre politikaları ve yöntemler ele alınmıştır. Ayrıca Yeşil Mutabakat çerçevesinde AB'nin uygulamaya geçirdiği Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) doğrultusunda karbon vergisi uygulamalarının Türkiye açısından çevre yönetimi üzerindeki mevcut durumu incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, AB ile ticari ilişkilerde önemli noktada bulunan Türkiye'nin çevre politikalarının kapsamının genişletilerek, ETS ve Karbon vergisi gibi karbon fiyatlandırma araçlarının uygulanması ve bu uygulamanın Türkiye'ye ilave fayda sağlayabileceğini ortaya koymaktır. Ayrıca Türkiye'nin on ikinci kalkınma planında da ifade edildiği gibi sürdürülebilir kalkınma ile kapsayıcı büyümeyi yeşil ekonomi ve yeşil büyüme doğrultusunda gerçekleştirme hedefleri Türkiye'nin yeni oluşumlara açık olduğunu göstermektir. Bu açıdan Türkiye'nin tarihsel süreçte kat ettiği aşamalar ile durum analizi yapılmış ve çevre politikası kapsamında uygulanan vergilerin tam amacına ulaşamadığı sonucuna varılarak, Çevre Temizlik Vergisi (ÇTV) dışında karbon vergisi, ETS gibi karbon fiyatlandırmasının düzenlenmesi ile ticari ilişkilerde ilave fayda sağlayacak uygulamalara hız verilmesi önerilerinde bulunulmuştur.