Dijital ebeveynlik farkındalığı ve çevrimiçi mahremiyet farkındalığı arasındaki ilişki

Abstract

Teknolojinin hızla yaygınlaştığı günümüzde çocukların dijital ortamlarda karşılaşabileceği riskleri önleme ve onlara rehberlik etme konusunda ebeveynlere önemli roller düşmektedir. Bu bağlamda ebeveynlerin dijital farkındalıkları ve çevrimiçi mahremiyet farkındalıkları çocukların dijital ortamda daha güvenli ve etkin bir şekilde rol almaları için oldukça önemlidir. Bu araştırmanın amacı ebeveynlerin dijital farkındalık düzeyleri ile çevrimiçi mahremiyet farkındalıkları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma tarama araştırması, nedensel karşılaştırma araştırması ve ilişkisel tarama araştırmasının ilkelerine göre yapılandırılmıştır. Çalışmanın örneklemini, Eskişehir ilinde yaşayan ve çocukları ilköğretim ve ortaöğretim düzeyinde öğrenim gören 310 ebeveyn oluşturmaktadır. Veriler, demografik bilgi formu, Dijital Ebeveynlik Farkındalık Ölçeği ve Çevrimiçi Mahremiyet Farkındalık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre ebeveynlerin, demografik özellikleri dijital ebeveynlik ve mahremiyet farkındalığı düzeyleri üzerinde anlamlı bir fark oluşturmamaktadır. Ebeveynlerin dijital ebeveynlik farkındalık düzeyleri genel olarak yüksek bulunmuştur. Ebeveynlerin en yüksek puan aldığı boyut "verimli kullanım", en düşük puan aldığı boyut ise "olumsuz model olma"dır. Çevrimiçi mahremiyet farkındalık düzeyi de genel olarak yüksek bulunmuş; en yüksek ortalama puan "iletişim ve paylaşım" alt boyutundan alınmıştır. Yapısal eşitlik modeli sonuçları, çevrimiçi mahremiyet farkındalığı alt boyutlarından dikkat ve güvenliğin, dijital ebeveynlik farkındalığının olumlu alt boyutları olan verimli kullanım ve risklerden korunmayı anlamlı düzeyde pozitif yönde yordamaktadır. Ayrıca iletişim ve paylaşım boyutunun dijital ebeveynliğin olumsuz alt boyutları olan olumsuz model olma ve dijital ihmali negatif yönde yordadığı saptanmıştır. Araştırma bulguları, ebeveynlerin genel olarak dijital farkındalık ve çevrimiçi mahremiyet konularında bilinçli olduğunu gösterse de bazı alanlarda gelişime ihtiyaç duyduklarını göstermektedir.