Ortaokul beşinci sınıf öğrencilerinin şekil oluşturma düzeylerinin incelenmesi

Abstract

Bu çalışmada ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin şekil oluşturma düzeylerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma verilerinin toplanması, analiz edilmesi ve yorumlanmasında nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Araştırma 2017-2018 eğitim öğretim yılında Kocaeli ili Gebze ilçesindeki bir devlet okulunda öğrenim görmekte olan amaçlı örnekleme ile seçilmiş beş beşinci sınıf öğrencisi ile klinik görüşme yapılarak gerçekleştirilmiştir. Klinik görüşmede şekil oluşturma öncesi, parçaları birleştirme, resim yapma, şekil oluşturma, şekli farklı parçalarıyla oluşturma, karmaşık şekli yineleme (devem ettirme), şekil birimlerini belirleme ve şekil oluşturma olmak üzere 7 düzeye göre oluşturulmuş 16 soru yöneltilmiştir. Araştırmanın verilerini video kayıtları ve araştırmacı gözlem notları oluşturmuştur. Öğrencilerin şekil oluşturma eylem ve muhakemelerine ilişkin bulgular şemalar aracılığıyla sunulmuştur. Araştırmanın sonucunda öğrencilerin şekil oluşturma düzeylerinde deneme yanılma kullanan öğrencilerin, şekilleri oluştururken kararlı ve bilinçli biçimde şekilleri birleştiren öğrencilere göre şekil oluşturma düzeylerinin daha düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte dönüşüm hareketlerini bilinçli bir şekilde kullanan öğrencilerin rastgele kullanan öğrencilere göre, şekli farklı parçalarıyla farklı kombinasyonlarda oluşturan öğrencilerin oluşturamayan ya da daha az farklı şekilde oluşturanlara göre, herhangi bir soruda tahmin-çizim-şekil ile oluşturma sürecini uygulayanların sadece şekli oluşturmaya çalışanlara göre şekil oluşturma düzeylerinde daha üst düzeyde oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca örüntü oluşturma ya da örüntüyü devam ettirmede farklı şekiller kullananların kullanamayanlara göre ve birden çok şekil kullananların tek şekil kullananlara göre daha üst düzeyde olduğu ulaşılan önemli sonuçlardandır.