Kırsal alanda sosyal bilgiler eğitimi: Deneyimler, sorunlar ve öneriler

Abstract

Kırsal alan geçmişten günümüze araştırmalara, kalkınma projelerine konu olan kesimlerdir. Kırsal alanda yaşayan öğrencilerin günlük yaşamlarında sağlıklı sosyalleşme becerisini kazandıran temel ders Sosyal Bilgiler dersidir. Sosyal Bilgiler eğitiminin kırsal alanda etkisinin her yönüyle tüm paydaşlarıyla irdelenmesi son derecede önemlidir. Bu araştırmanın amacı, kırsal bağlamda sosyal bilgiler eğitiminin gerçekleşme sürecine yansıyan temel dinamikleri, öğretmen, öğrenci ve veli deneyimlerine dayalı olarak anlamlandırmaktır. Bu araştırma, karma araştırma yöntemi, ardışık keşfedici deseninde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda, 2021-2022 Öğretim yılı güz döneminde Kütahya ilinin 13 ilçesinde görev yapan 21'i sosyal bilgiler öğretmeni, 12'si sınıf öğretmeni, 16 öğrenci ve 16 veli olmak üzere toplamda 65 kişiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen verilerin içerik analiziyle öğretmenlere anket uygulanmıştır. Nicel veriler betimsel istatistik tekniği yoluyla nitel veriler ise içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, kırsalda sosyal bilgiler eğitiminin; ailelerin sosyo-ekonomik özellikleri, öğrencilerin ilgi ve hazırbulunuşluk düzeyleri, bilgi, beceri ve yeterlikleri, kırsal çevrenin fiziksel ve sosyokültürel koşulları, merkezi eğitim programı ve öğretmenin rolü ve mesleki yeterlikleri gibi çok boyutlu dinamiklerden etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda, kırsalda sosyal bilgiler eğitiminin niteliğini artırmak amacıyla; programın kırsal alana uyumunun güçlendirilmesi, öğretmen desteğinin artırılması ve öğrenci katılımını teşvik eden yöntemlerin yaygınlaştırılması önerilmektedir.