Çalışma arkadaşlarının zihin yetersizliği olan bireylerin çalışma yaşamına ilişkin görüş ve önerileri

Abstract

Bu araştırmanın amacı, çalışma arkadaşlarının destekli istihdam uygulaması yürütülen işyerlerinde çalışan zihin yetersizliği olan bireylerin çalışma yaşamına ilişkin görüş ve önerilerinin belirlenmesidir. Nitel araştırma yaklaşımlarından fenomenolojik yaklaşıma göre desenlenen araştırmanın verileri, zihin yetersizliği olan bireylerle birlikte çalışan 18 çalışma arkadaşıyla yapılan yarı-yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Araştırma sonucunda zihin yetersizliği olan bireyin tipik çalışma koşulları içerisinde çalışmadığı, çalışma saatlerinin ve yaptıkları işlerin yetersizliği olmayan çalışanlardan farklı olduğu, bu farklılığın zihin yeterisizliği olan bireyin kariyer gelişimini olumsuz etkilediği ortaya konmuştur. Katılımcı görüşleri, yetersizliği olmayan çalışanların birbiriyle genellikle sosyal arkadaş düzeyinde ilişki geliştirmesine rağmen, zihin yetersizliği olan bireyle iş tanıdığı düzeyinde ilişki geliştirdiklerini yansıtmaktadır. Katılımcı görüşlerine göre zihin yetersizliği olan bireylerin iş becerileri yeterliyken istihdam edilebilirlik becerileri alanında destek gereksinimleri bulunmaktadır. Katılımcılara göre destekli istihdam uygulamasındaki en büyük sorun, çalışma arkadaşlarının zihin yetersizliği olan bireyle iletişim kuramaması ve problem durumlarında sürekli danışmanlık hizmetine ulaşamamalarıdır. Çalışma arkadaşlarının zihin yetersizliği olan birey için sosyal destek ve işle ilgili destek kaynağı olduğu ortaya konmuştur. Katılımcılar, zihin yetersizliği olan bireylerin yaptıkları işlerin çeşitlendirilmesi, ilgi ve yeterliklerine uygun işlerle eşleştirilmesi ve zihin yetersizliği olan bireylere sunulan mesleki eğitimde istihdam edilebilirlik becerilerine ağırlık verilmesi önerilerinde bulunmuşlardır.