Bazı Hypericum L. türleri üzerinde biyolojik aktivite çalışmaları

Abstract

Bu tez çalışmasında, ülkemizde doğal olarak yayılış gösteren Hypericum origanifolim Willd.'un iki varyetesi, H. origanifolium var. origanifolium Willd. (HOR) ve H. origanifolium var. depilatum (Freyn & Bornm.) N. Robson (HOD)'ın toprak üstü kısımlarından metanol (MeOH) ve etil asetat (EtOAc) ekstreleri hazırlanmış, ekstrelerin toplam fenolik madde miktarları, DPPH• radikalini süpürücü, antimikrobiyal ve sitotoksik aktiviteleri araştırılmıştır. Ayrıca bitkilerin salgı yapıları anatomik olarak incelenmiş, toprak üstü kısımlarından uçucu yağları elde edilmiş, uçucu yağ ve ekstrelerin kimyasal içerikleri sırasıyla, GC-GC/MS ve LC-MS/MS ile kalitatif ve kantitatif olarak ortaya konmuştur. En yüksek toplam fenolik madde miktarı (245,46 ± 9,41 GAE/g ekstre) ve en yüksek DPPH• süpürücü aktivite (%İnh=84,85 ± 0,08) HOD-MeOH ekstresinde gözlenmiştir. En yüksek antimikrobiyal aktiviteyi (MİK <0,19 mg/mL), B. cereus, S. typhimurium ve B. subtilis'a karşı, en yüksek sitotoksik aktiviteyi (IC50=13,364 ± 0,563 mg/mL) ise MCF-7 hücre hattında HOR-EtOAc ekstresi göstermiştir. Anatomik çalışmalarda, teşhiste önemli olan farklı tipte salgı yapıları tespit edilmiştir. Uçucu yağ analizinde, nonakosan ve germakren D her iki taksondaki ortak majör bileşikler olarak dikkati çekmiştir. HOR ayrıca ? ve ?-selinen ve trikosan bakımından zengin bulunmuştur. LC-MS/MS analizinde en yüksek miktarda tespit edilen kimyasal bileşikler; HOR-MeOH (35.712,48 mg/kg ekstre) ve HOR-EtOAc (15.123,88 mg/kg ekstre)'de kersitrin; HOD-MeOH (75.741,45 mg/kg ekstre) ve HOD-EtOAc (42.331,12 mg/kg ekstre)'ta ise hiperozit olarak tespit edilmiştir.