Ute Birgi-Knellessens übersetzungsstrategie beim übersetzen von redewendungen. Eine analyse zu ihrer Deutschen übersetzung von Sabahattin Alis roman Kuyucaklı Yusuf

Abstract

Birçok edebi eserde yer alan deyimler, çeviri sürecinde bir sorun oluşturmaktadır. Deyim çevirisi sorununun aşılmasında çevirmenin dilsel, kültürel ve mesleki bilgi birikimi kadar deyim çevirilerinde izleyeceği çeviri stratejisi ve kullanacağı çeviri teknikleri de erek metnin niteliği açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı, deyim çevirisi sorununu çeviri stratejisi bağlamında bir edebi eser örneğinde incelemektir. Çalışmada Sabahattin Ali'nin Kuyucaklı Yusuf romanının Almanca çevirisi Yusuf'ta çevirmen Ute Birgi-Knellessen'in deyim aktarımında izlediği çeviri stratejisi ele alınacaktır. Çalışmanın kuramsal kısmında deyim çevirisi sorununa değinen ve bu alana katkıda bulunmuş çeviribilimcilerin yaklaşımları tanıtılmış ve çeviri eserin değerlendirmesinde kullanılan Ch. Nord'un "işlevsellik" ("Funktionsgerechtigkeit") ve "bağlılık" ("Loyalität") ölçütleri açıklanmıştır. Yazar ve kaynak eser tanıtımı ve bunu takip eden çeviri eserin yan metin incelemelerinin ardından, çalışmanın uygulama bölümünde Kuyucaklı Yusuf romanında yer alan ve eserin birinci bölümünden seçilen 20 deyim Almanca çevirileri ile karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Seçilen deyimler önce J. Korhonen'nin deyim çevirisi sorunları kategorilerine göre sınıflandırılmış ve daha sonra Birgi-Knellessen'in sunduğu deyim karşılıkları incelenerek, çevirmenin yararlandığı çeviri teknikleri ve izlediği çeviri stratejisi irdelenmiş ve değerlendirilmiştir. Yapılan çalışmada, Birgi-Knellessen'in Almanca çeviride sunduğu deyim çevirilerinin Nord'un "işlevsellik" ve "bağlılık" ölçütlerini karşıladığı tespit edilmiştir.