Kıbrıs'ta yetişen acanthoprasıum ıntegrıfolıum (BENTH.) ryding ve ballota nıgra subsp. ruderalıs (SW.) briq. türleri üzerinde farmasötik botanik araştırmalar

Abstract

Bu çalışmada Lamiaceae familyasına ait Kıbrıs'ta yetişen Ballota nigra subsp. ruderalis alttürü ve Acanthoprasium integrifolium endemik türü farmasötik botanik yönden araştırılmış, türlerin morfolojik, anatomik, tüy yapısı, palinolojik ve kimyasal (uçucu yağ, antioksidan aktivitesi ve fenolik bileşikler) özellikleri ayrıntılı olarak ortaya konmuştur. Morfolojik çalışmalarda türlerin ayrıntılı deskripsiyonları verilmiş, çizim ve fotoğraflarla desteklenmiştir. Tüy morfolojisi için SEM'de ayrıntılı inceleme yapılmış, tüylerin vejetatif ve generatif organlardaki yapısı ve dağılımı verilmiştir. Anatomik çalışmalarda ise gövdeden enine, yapraktan ise enine ve yüzeysel kesitler alınarak anatomik yapıları aydınlatılmıştır. Polen morfolojisi için SEM'de örneklerin fotoğrafları çekilmiş ve palinolojik özellikleri belirtilmiştir. Kimyasal çalışmalarda türlerin uçucu yağları GK ve GK/KS yöntemi ile analiz edilmiştir. A. integrifolium için bisiklogermakren (%16,3), ß-karyofilen (%15,0) ve germakren D (%8,4), B. nigra subsp. ruderalis için ise germakren D (%16,7), (Z)-ß-farnesen (%16,6) ve ß-karyofilen (%15,7) ana bileşenler olarak bulunmuştur. Ayrıca türlerin 1,1-difenil-2-pikrilhidrazil radikalini (DPPH?) süpürücü etki tayini ve 2,2'-azino-bis-3-etilbenzotiazolin-6-sülfonik asit radikal katyonu (ABTS?+) süpürücü etki ile antioksidan özelliği, yüksek basınçlı sıvı kromatografisi (HPLC) ile fenolik bileşikleri araştırılmıştır. Kimyasal sonuçlara göre A. integrifolium'un antioksidan aktivitesi ve toplam fenolik madde miktarı B. nigra subsp. ruderalis'ten daha fazladır.