Kitlesel kaynaklı veri haritalama projeleri ve afet yönetimi açısından Tu¨rkiye'de uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi

Abstract

Bu tez çalışması kitlesel kaynaklı veri haritalama projesinin Tu¨rkiye'de insani yardım sektöru¨ tarafından bu¨tu¨nleşik bir şekilde uygulanmasının önu¨ndeki engelleri ortaya çıkarmaya çalışmaktadır. Bu çalışmada, literatu¨rdeki tartışmalardan yola çıkılarak Tu¨rkiye'deki insani yardım sektöru¨nu¨n başarılı bir haritalama projesini gerçekleştirebilmesi için insani yardım sektöru¨nu¨n durumu incelenmiştir. Çalışma, nitel paradigmaya uygun olarak iç-içe geçmiş bir tek durum çalışması olarak desenlenmiş ve nicel verilerle desteklenmiştir. Bu amaçla afet yönetimini yu¨ru¨ten çeşitli kurum ve kademelerden kişilerle birlikte geçmişte afete maruz kalmış toplamda 48 kişiyle derinlemesine göru¨şmeler ve odak grup göru¨şmeleri yapılmıştır. Tu¨rkiye haritalama topluluğu sanal gruplarında çevrimiçi gözlem yapılmıştır. Kitlesel Kaynaklı Veri Haritalama açısından önemli bir paydaş olan dijital gönu¨llu¨lerle ilgili öngöru¨ elde etmek amacıyla 344 insani yardım gönu¨llu¨su¨nden veri toplanmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre kutuplaşma, başarılı bir veri haritalama projesinin önu¨ndeki engellerden biridir. Bunun dışında tek yönlu¨ iletişim, harita gu¨ncelliği, açık veri eksikliği gibi başka engeller de bulunmaktadır. Bu engeller veri haritalamanın ihtiyaç duyduğu açık devlet, açık veri, şeffaflık ve katılımcılık gibi konuları zaafiyete uğratma potansiyeline sahiptir. İnsani yardım kurumlarının sosyal medyayı eskiden kalma alışkanlıklarla tek yönlu¨ iletişim şeklinde bir kitle iletişim aracıymış gibi kullandığı göru¨lmu¨ştu¨r. Özellikle kamu kurumlarında göru¨len kitlesel kaynaklılık ve açık veri konusundaki çekincelerin, yönetici konumundaki kişilerin konuyla ilgili farkındalıklarının arttırılmasıyla aşılabileceği du¨şu¨nu¨lmektedir. Bu tez çalışması, 100/2000 YÖK Doktora Bursu ve TÜBİTAK- BİDEB, 2211-A Genel Yurt İçi Doktora Burs Programı kapsamında desteklenmiştir.