Karşılaştırmalı hukuk ve Türk iş hukukunda işyeri iç yönetmelikleri

Abstract

Sanayileşme ve teknolojinin ilerlemesiyle iş ilişkileri kitlesel bir nitelik kazanmıştır. Bu kitlesel nitelik, işyerinde uygulanacak çalışma koşullarının işçiler için soyut ve yeknesak şekilde belirlemesi gerekliliğini doğurmuştur. Çalışmamızın ana konusu olan işyeri iç yönetmelikleri, işverence tek taraflı olarak veya işçi ve işçi temsilcileri ile müzakere edildikten sonra hazırlanarak işyerinde uygulanacak çalışma koşullarını genel, soyut ve yeknesak şekilde işçilerin tümü veya bir bölümü için belirleme amacı taşıdığından uygulamada işverenlerce sıklıkla tercih edilmektedir. İşyeri iç yönetmelikleri işverenlere hem iş sözleşmelerinin yetersiz kaldığı noktada düzenlemeler yapma hem de çalışma koşullarını işçilerin tümü veya belirli bir bölümü için yeknesak şekilde düzenleme imkânı sunar. Karşılaştırmalı hukukta işyeri iç yönetmeliklerine ilişkin farklı hukuki esaslar öngörülmüştür. Çalışmamızda işyeri iç yönetmeliklerinin unsurları, hukuki niteliği, hukukumuzdaki tarihsel gelişimi ve karşılaştırmalı hukuktaki yeri ele alınmıştır. İşyeri iç yönetmelik hükümlerinin genel işlem koşulları ile ilişkisi, bağlayıcılık kazanması, uygulanacak denetimler ve bu hükümlerin değiştirilmesi ve yürürlükten kaldırılmasına ilişkin genel esaslar açıklanmıştır. Türk iş hukukunda işyeri iç yönetmeliklerine ilişkin genel bir çerçeve çizilerek, konuya ilişkin çeşitli önerilere de yer verilmiştir.