Çevrimiçi derslerde dijital aylaklık ve iletişim koşulları

Abstract

Bu çalışmanın amacı, ders sırasında eğitmen-öğrenci iletişiminin etkililiğini azaltabilecek en önemli unsurlardan biri olan dijital aylaklık davranışı ve çevrimiçi derslerde bu davranışa neden olabilecek iletişim koşulları ile ilgili bilgi toplamaktır. Çalışmada genel tarama modellerinden tekil tarama ve ilişkisel tarama modelleri kullanılmıştır. Ölçme aracındaki sorular, McCoy'un (2020, 2021) çalışmalarında kullandığı iki ölçme aracından uyarlanarak oluşturulmuştur. Elde edilen ilk taslağa araştırmacı tarafından eklenen sorular ile ölçme aracı 30 soruluk son halini almıştır. 183 katılımcıdan elde edilen veriler, Öğrenci İlgilenimi Kuramı bağlamında yorumlanmıştır. Toplanan verilerin analiz edilmesi için t-testi, korelasyon, çapraz tablolama ve frekans analizi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; öğrencilerin çevrimiçi derslerde yaygın bir şekilde dijital aylaklık yaptıkları ve bu davranışın dikkatleri üzerinde olumsuz etkiye sahip olduğunu düşündükleri gözlemlenmiştir. Öğrencilerin dijital aylaklık davranışı gerçekleştirme sebeplerinde sıkılma hissinin öne çıktığı görülmektedir. Öğrenciler derslere çoğunlukla bilgisayarlarından katılmakta; dijital aylaklık davranışını ise daha çok cep telefonlarından gerçekleştirmektedirler. Öğrencilerin büyük bir kısmının iletişim ortamlarının zorunlu olarak kullanılmasına karşı olduğu görülmektedir. Kadın ve erkek öğrencilerin dijital aylaklık yapma sıklığı arasında anlamlı bir fark gözlemlenmemiştir. Dikkat dağınıklığı ve dijital aylaklık düzeyi arasında orta düzeyde ve pozitif bir korelasyon olduğu belirlenirken, derse uzanarak katılmanın dijital aylaklık davranışı ile ilişkili olduğu gözlemlenmiştir.