Proaktif kişilik ve iş becerikliliğinin problem çözme becerilerine etkisi: Turist rehberleri üzerine bir araştırma

Abstract

Turist rehberleri, çalışma koşulları gereği tur süresince insanlarla sürekli iletişim ve etkileşim halindedirler. İnsanın insana hizmet ettiği bu çalışma ortamında problemlerin ortaya çıkması oldukça doğaldır. Ancak ortaya çıkan problemlerin müşteriye yansıtılması hoşgörülen bir durum değildir. Turist rehberlerinin bu mesleği sorunsuz bir şekilde icra etmeleri, karşılaşılan problemleri doğru yöntemler kullanarak etkili bir şekilde çözebilmeleri turizm sektörünün başarısını doğrudan etkileyecektir. Dolayısıyla turist rehberlerinin problem çözme becerisine etki eden faktörlerin belirlenmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda bu araştırmada, turist rehberlerinin proaktif kişilik ve iş becerikliliklerinin problem çözme becerileri üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Uygulama aşamasında anket tekniğinden faydalanılmış; basit tesadüfî örnekleme yöntemiyle 410 eylemli turist rehberine ulaşılmıştır. Verilerin analizinde geçerlilik ve güvenirlik analizleri, bağımsız örneklemler için t-test, tek yönlü varyans analizi ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, turist rehberlerinin proaktif kişilik ve iş becerikliliklerinin problem çözme becerilerini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre, proaktif kişiliğin problem çözme yeteneğine güven ile yaklaşma kaçınma boyutunu pozitif yönlü etkilediği, kişisel kontrol üzerinde ise etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca görev becerikliliğinin problem çözme becerisi alt boyutlarının hepsini pozitif yönlü etkilediği, bilişsel beceriklilik ve ilişkisel becerikliliğin ise kişisel kontrol üzerinde etkisinin olmadığı, fakat problem çözme yeteneğine güven ve yaklaşma-kaçınma boyutunu pozitif yönlü etkilediği tespit edilmiştir. Son olarak turist rehberlerinin konuya ilişkin görüşlerinin bazı demografik değişkenlere göre anlamlı farklılıklar gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.