İşgücü piyasasında kazanç farklılıklarının belirleyicisi olarak eğitimin rolü

Abstract

Eğitim ekonomik büyüme ve kalkınma sürecinde önemli rolü olan unsurlardan biridir. Beşeri sermaye teorisinde ücret farklılıklarının nedenlerinden biri olarak çalışanlar arasındaki beşeri sermaye birikiminde meydana gelen farklılıklar gösterilmektedir. Beşeri sermaye birikimi olarak kabul edilen eğitim, işgücü piyasasında ücret düzeylerini ve farklılıklarını belirleyen etkenlerden biridir. Eğitim ile ücret düzeylerindeki farklılıklar işgücü piyasası literatüründe ücretler konusunda önemli bir yeri olan Mincer kazanç modelinde de incelenmektedir. Bu model, eğitimin kazançlar üzerindeki etkisinin olumlu olduğunu ifade etmektedir. Bu çalışmada eğitim yılının ücretler üzerindeki etkisi Mincer kazanç modeli kullanılarak incelenmiştir. Çalışma kapsamında Hanehalkı Bütçe İstatistikleri mikro veri setinin 2011-2019 yılları arasındaki kesit verilerinden faydalanılarak kazanç fonksiyonunun tahmini yapılmıştır. Tahmin yöntemi olarak en küçük kareler yöntemi, semiparametrik regresyon yöntemi ve içselliği göz önünde bulunduran semiparametrik regresyon yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada araç değişken yöntemi olarak kontrol fonksiyonu yaklaşımından faydalanılmıştır. Çalışmanın elde edilen bulgular, söz konusu dönemlerde her üç tahmin yönteminde de eğitim yılının ücret seviyesini pozitif şekilde etkilediğini göstermektedir. Semiparametrik regresyon tahmini sonuçları bu etkinin her yıl için özellikle belli bir dönemden sonra daha yüksek oranda olduğunu göstermektedir. Kontrol fonksiyonu yaklaşımı bu etkinin bazı dönemlerde negatif, bazı dönemlerde pozitif olduğunu ifade etmektedir. Bütün yıllar göz önünde bulundurulduğunda pozitif trende sahip bir etkinin olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.