Bangladeş ve Türkiye'deki haber ajanslarının haber üretme pratikleri: Türkiye'den AA ve İHA, Bangladeş'ten BSS ve UNB örnekleri

Abstract

Günümüz dünyasının medya sektöründe haber ajanslarının önemi her geçen gün daha iyi anlaşılmaktadır. Genellikle güçlü bir ekonomik altyapıya sahip olan haber ajansları, bağımsız bir medya kuruluşundan çok daha fazla bölgede muhabir bulundurarak haber üretmektedir. Üretilen haberleri ise abonelik anlaşmaları üzerinden diğer bağımsız medya kuruluşlarına servis etmektedir. Ancak habercilik sektörünün büyük bir payına sahip olan haber ajanslarının, haber üretim süreci ile ilgili literatürde pek fazla çalışma bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu çalışma, Bangladeş ve Türkiye'deki haber ajanslarının haber üretim pratikleriyle ilgili yapılmıştır. Çalışmanın amacı, sözü edilen iki ülkenin haber ajanslarındaki muhabirlerin haber üretme pratiklerini inceleyerek muhabirlerin bu süreçte yaşadıkları olumlu ve olumsuz durumları ortaya koyarak literatürdeki boşluğa bir katkı sağlamaktır. Bununla beraber, iki ülkenin haber üretme pratikleri karşılaştırılarak görece iyi konumda gösterilebilecek durum ve özellikler ortaya çıkarılmaya çalışılmaktadır. Görüşme tekniğiyle yapılan bu çalışmada, araştırmacı iki ülkede de bulunarak muhabirlerle mülakatlar gerçekleştirmiştir. Önceden hazırlanan 18 sorunun yöneltildiği görüşmelere AA, İHA, BSS ve UNB'den toplamda 42 muhabir katılmıştır. Muhabirlerin sorulara verdikleri yanıtlar çözümlenerek bu çalışmanın ampirik bulguları oluşturulmuştur. Bulgularda, her haber ajanslarında çalışan muhabirlerin haber üretme pratiklerinde belli zorluklar ve imkansızlıklarla karşı karşıya kaldıkları ortaya çıkmıştır. Ayrıca yapılan karşılaştırmada, Bangladeş'teki haber ajanslarının, bazı noktalarda Türkiye'deki haber ajanslarından iyi konumda olduğu görülse de genellikle iki ülke arasında Türkiye'nin ajans haberciliği konusunda daha gelişmiş bir seviyede olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bu çalışmanın bulguları çerçevesinde haber üretim sürecinin kahramanları olan muhabirlerin, haber üretim sürecinde yaşadıkları olumlu ve olumsuz durumlar ortaya koyulmuştur. Kurumlar, bu kapsamda gerekli iyileştirmeleri yaparak muhabirlere daha sağlıklı bir çalışma ortamı sunabilirler. Ayrıca örnekleme dahil edilen iki ülkenin haber ajansları da bu çalışmanın bulgularından çıkarımlar yaparak mevcut sorunların farkına varabilir ve çözüm yolları geliştirebilirler.