Asghar Farhadi sinemasında trajedi

Abstract

Trajedi kavramı Antik Yunan tragedyalarından bu yana yaşamın içerisinden sanatın alanına taşınarak insanlığın yaşam ve sanat arasında kurduğu sıkı bağı ortaya koyar. Modern dönemlerle birlikte trajediye ilişkin anlatı literatüründe anlam çerçevesine yeni bakış açıları eklemlenir. Dönemler ve yaşantılarla birlikte sanat anlayışları değişse bile varlığını devam ettiren bakış açısı; insanlığın hep bir adalet arayışına ve sorgulamasına girişmesidir. Trajedinin tematik örüntü çerçevesi özellikle adalet arayışını merkezine alan belirli temalar doğrultusunda anlam kazanır. Mitlerden, tragedyalardan başlayarak sinemanın alanına taşınan Kahramanın Yolculuğu trajedi bağlamındaki bu tematik anlam çerçevesinde gerçekleşir. Asghar Farhadi sinemasında trajedi örüntüsünün nasıl kurulduğunu ortaya koymayı amaçlayan bu çalışmada, trajedinin olay örgüsü içerisinde temalar aracılığıyla kurulmasına dair sorulara yanıtlar aranmıştır. Bu amaçla, Bulgular ve Yorum Bölümünde birinci aşamada; Kahramanın Yolculuğu Modeli kullanılarak örneklemi oluşturan filmlerin olay örgüsü analizi yapılmıştır. İkinci aşamada ise; Alanyazın Bölümünde ayrıntılı olarak açıklanan trajedi temaları olay örgüsü analiz metni içerisinde MAXQDA 2020 Nitel Veri Analiz Programı aracılığıyla kodlanarak tematik analiz uygulanmıştır. Bu bağlamda, Asghar Farhadi sinemasında trajedi örüntüsü iki aşamadan oluşan bütünlüklü analiz doğrultusunda elde edilen bulgular aracılığıyla yorumlanmıştır.