Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların ebeveynlerine sunulan koçluk uygulamalarının ebeveynlerin öğretim becerileri ve çocuklarının iletişim becerileri üzerindeki etkileri

Abstract

Bu çalışmada videoyla geri bildirim sunmayı içeren koçluk uygulamasının, ebeveynlerin fırsat öğretimi uygulamasını kullanabilmeleri ve ebeveynler tarafından sunulan fırsat öğretimi uygulamasının otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocuklarının iletişim becerileri üzerindeki etkilerini incelemek amaçlanmıştır. Ayrıca, çalışmada uygulama sona erdikten sonra ebeveynlerin web-tabanlı uzaktan sağlanan koçluk uygulamasını ne düzeyde kullandıkları ve araştırmaya katılan ebeveynlerin çalışmanın sosyal geçerliğine ilişkin görüşleri incelenmiştir. Araştırmaya yaşları 33 - 38 arasında değişen üç anne ve yaşları 4 - 5 arasında değişen OSB olan çocukları katılmıştır. Araştırma tek denekli araştırma modellerinden çiftler (anne-çocuk) arası yoklama denemeli çoklu yoklama modeli iç içe olacak şekilde iki kez tasarlanmıştır. Araştırma bulguları koçluk uygulamasının, annelerin fırsat öğretimi uygulamasını kullanmayı öğrenmeleri, uygulama sona erdikten sonra korumaları ve farklı ortamlara genelleyebilmeleri üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. Aynı zamanda fırsat öğretimi uygulamasının çocukların hedeflenen iletişim becerilerini öğrenmeleri, öğrendikleri becerileri korumaları ve farklı ortam, kişi ve rutinlere genellemeleri üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Annelerin web-tabanlı uzaktan sunulan koçluk uygulamasını kullanma sıklığına ilişkin elde edilen bulgular incelendiğinde, annelerin yalnızca eğitim videolarını izlediği belirlenmiştir. Sosyal geçerlik verileri annelerin koçluk uygulaması ve fırsat öğretimi uygulaması hakkında olumlu görüş bildirdiklerini göstermektedir.