Sanatlararası etkileşim bağlamında resim ve şiir ilişkisi

Abstract

Sanatsal yaratımın ilk kıvılcımını oluşturan imgeler, sanatçının dış ve iç dünyasını kendi algı süzgecinden geçirmesiyle zihninde canlanan görüntü, olay ve olgulardan meydana gelmektedir. Aynı zamanda sanatçının kendini ifade etme sürecinin sonunda ortaya çıkan eserler de imge içermektedir. Bu imgeler görsel veya yazınsal imgeler olabilir. Bu tez çalışmasında sanatlararası etkileşim bağlamında, resim ve şiir arasındaki imge ortaklığı temel alınarak, bu iki sanatın tarihsel süreçteki ilişkiselliği incelenmiştir. Üç ana bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde imge kavramı üzerinde durularak resimsel ve şiirsel imgeler örnekler verilerek irdelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise resim ve şiir ilişkisinin tarihsel süreci, ut pictura poesis, paragone ve Laocoön tartışmaları ışığında incelenmeye başlamış ve 19., 20. ve 21. yüzyıldaki görüşler ve örnekler eklenerek devam etmiştir. Ayrıca bu bölümde ekfrastik şiir,somut şiir ve görsel şiir türleri araştırılarak resim şiir ilişkisini hem anlamsal hem de biçimsel boyutta irdelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise, sanat tarihinde resim-şiir etkileşimi bağlamında hem şair hem de ressam olan çok yönlü sanatçıların ve şiirlerden esinlenerek eser üreten ressamların bir bölümü tanıtılmış, resim ve şiir ilişkisini barındıran eserler incelenmiştir. Ayrıca bu bölümde Türkiye'de şiir ve resim etkileşimini konu alan sergilerin bir bölümü incelenmiş ve son olarak şiirsel imgelerin resimsel imgelere dönüşümünü gösteren uygulama çalışmalarına yer verilmiştir. Kimi zaman bir üstünlük mücadelesine giren, kimi zaman aralarında özdeşlikler kurulan; kimi zamansa farklılıklarını kabul ederek dostça ilişkiler kuran resim ve şiir, tarihin her döneminde aralarında bir bağ bulunan iki sanat dalıdır. Antik çağlardan 21. yüzyıla uzanan bu bağ sanatlararası etkileşimi güçlendirmekte ve sanatçıların her bir sanat dalına ilham kaynağı olarak bakmasını ve böylece yeni ufuklar açılmasını sağlamaktadır.