Zihinsel yetersizliği olan çocuklar ve gençler için kanıta dayalı eğitsel uygulamaların belirlenmesi

Abstract

Tüm öğrenciler için kanıta dayalı uygulamalarla hizmet almak önemli bir haktır. Ancak yetersizliği olan öğrenciler bu haktan yeterince yararlanamadığı gibi ayrıca, kanıt dayanağı olmayan müdahalelere de en çok maruz kalan gruplardan biridir. Bu durumdan hareketle araştırmanın genel amacı zihinsel yetersizliği olan 0-22 yaş arası çocuklar ve gençler için kanıta dayalı eğitsel uygulamaları belirlemektir. Bu amaca ulaşmak için araştırma yöntemi olarak sistematik derleme ve meta-analiz kullanılmıştır. Araştırmada, son 100 yılda (1921-2020) yapılmış ve bilimsel hakemli dergilerde yayımlanmış çalışmalar incelenmiştir. Kapsama alınacak çalışmaları belirlemek amacıyla veri tabanlarında kapsamlı bir elektronik arama yapılmıştır. Ulaşılan 49.147 çalışma önce ön elemeden geçirilmiş, ardından sırasıyla desen standartları ve kalite değerlendirmesi yapılmıştır. Bu değerlendirme ölçütlerini karşılayan 270 çalışmanın ve çalışmalarda yer alan 2.021 katılımcının verileri betimsel olarak analiz edilmiştir. Çalışmalardaki bağımsız değişkenlerin içerik analizi yapılarak aynı uygulamalar bir araya getirilmiş, ortaya çıkan uygulamalar için etki büyüklüğü hesaplanmıştır. Daha sonra, benimsenen ölçütlere göre belirlenen bu uygulamaların kanıt durumu değerlendirilmiştir. Yapılan tüm değerlendirmeler sonucunda 15 uygulamanın zihinsel yetersizliği olan çocuklar ve gençlerin eğitiminde kanıta dayalı uygulama, 20 uygulamanın ise umut vadeden uygulama olduğu ortaya konmuştur. Uygulamaların, hangi gelişim alanı ve yaş grubuna yönelik kanıt sağladığı belirlenmiştir. Araştırmanın her bir adımı, en az iki araştırmacı tarafından es¸ zamanlı; ancak birbirinden bağımsız olarak gerçekleştirilmiş ve her bir adım için yüksek düzeyde kodlayıcılar arası güvenirlik katsayıları elde edilmiştir.