Fen bilimleri öğretmen yeterliliklerinin belirlenmesi

Abstract

Bu çalışmanın temel amacı, fen bilimleri öğretmen yeterliliklerini uzman görüşlerine dayalı olarak belirlemektir. Bu amaçla, bu çalışmada nitel araştırma teknikleri arasında yer alan Delphi tekniğine başvurulmuştur. Delphi tekniğinin ilk turunda Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalında görevli 13 akademisyen yer almıştır. İkinci turda iki kişi, üçüncü turda ise bir kişi gruptan ayrılmıştır. Delphi uygulamasının birinci turunda uzman grubuna gönderilecek olan açık uçlu sorular detaylı bir alanyazın taramasının ardından oluşturulmuştur. Ulusal ve uluslararası bilimsel yayınların incelenmesi sonucunda, fen öğretim programına ilişkin genel yeterlilikler ve programın boyutlarına (amaç, içerik, öğrenme-öğretme süreçleri, ölçme ve değerlendirme) ilişkin yeterlilikler, öğrencilerin öğrenme alanlarını (bilişsel, duyuşsal, devinişsel) geliştirmeye yönelik yeterlilikler, öğretim teknolojileri yeterlilikleri ve iletişim yeterlilikleri olmak üzere 10 kategori belirlenmiştir. Belirlenen her bir kategori bir açık uçlu soruya dönüştürülerek uzmanlara yöneltilmiştir. Elde edilen nitel veriler için betimsel analiz uygulanmıştır. Analiz sonucunda 10 kategori altında 172 maddeden oluşan 5'li Likert tipi bir anket hazırlanmıştır. Oluşturulan anket ikinci turda uzmanlara gönderilmiştir. Uzmanlar, her bir madde için katılma düzeylerini belirtmişlerdir. Bu aşamada elde edilen veriler nicel yöntemlerle analiz edilmiştir. Üçüncü turda, ikinci turdan elde edilen analiz sonuçları da eklenerek anket uzmanlara tekrar gönderilmiş ve onlardan bir önceki turdaki yanıtlarını tekrar değerlendirmeleri istenmiştir. Üçüncü tur sonunda 10 yeterlilik alanı altında 161 yeterlilik ifadesine ulaşılmıştır.