Kişisel verilerin işlenmesine yönelik olarak açık rıza verilmesi ve açık rıza beyanında bulunma ehliyeti

Abstract

Bilişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler, insan hayatını olumlu olduğu kadar olumsuz yönde de etkilemiş; bireylerin mahremiyetine müdahale edebilecek uygulamaların hayata geçirilmesine yönelik talepler, kişisel verilerin ve kişi mahremiyetinin korunması hususunda çözüm arayışlarını da beraberinde getirmiştir. Bireyin, kendi verilerinin geleceğini belirleyebilme hakkının bulunduğunun ve kişisel verilerin korunmasının bir hak alanı olduğunun kabul edilmesi ile gerek ulusal gerek uluslararası alanda pek çok düzenlenme yapılmıştır. Bu kapsamda ülkemiz, Anayasal ve yasal düzeyde öngörmüş olduğu düzenlemeler ile bireyin kendi verilerinin geleceğini tayin edebileceğini kabul eden ülkeler arasında yerini almıştır. Kişinin, kendi verileri üzerinde kontrol sağlayabileceği en önemli araç, açık rızadır. 6698 sayılı Kanun'da açık rızanın unsurlarına yer verilmiş ise de açık rızanın geçerlilik şartlarına ve bu anlamda kimlerin açık rıza vermeye ehil olduğuna yönelik bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bu bakımdan, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca tam ehliyeti bulunmayan kimselerin, vereceği açık rızaların geçerli olup olmadığının tartışma konusu edildiği görülmektedir. Bu çalışmada, kişisel verilerin işlenmesinde açık rıza verebilme ehliyeti konusu incelenmiş olup; konu, öğreti ile Avrupa Veri Koruma Kurulu uygulaması çerçevesinde ele alınmıştır.