Ayniyat Defterleri ışığında II. Mahmud Dönemi merkez-taşra ilişkileri: Ankara, Bursa, Kütahya, Selanik, Varna ve Tırhala sancakları örneğinde

Abstract

Ayniyat Defterleri, Sadaret'ten taşraya gönderilen belgelerin tutulduğu kayıtlardır. Tezde Anadolu ve Rumeli'den II.Mahmud dönemine ait ayniyat kayıtları kullanılarak; merkez ile taşra arasındaki iletişimin niteliği ve merkezin taşradan beklentileri altı sancak örneğinde inceleme konusu yapılmıştır. Bu sancaklar, Anadolu'da Ankara, Bursa ve Kütahya, Rumeli'de ise Selanik, Varna ve Tırhala'dır. Böylece, II.Mahmud dönemi taşrasının geçirdiği idari değişimlerin tespiti ve merkezileşme siyasetinin taşrada ne derece hissedildiğinin saptanabilmesi belirtilen sancaklar özelinde mümkün olmuştur. Aynı zamanda vergi, askeri, mali, sosyal, idari, vs. birçok alanda yapılan ıslahatların taşraya yansımalarıyla merkezin taşradan başta iaşe, vergi ve asker olmak üzere çeşitli talepleri tespit edilerek, taşradaki yaşanılabilirlik saptanmaya çalışılmıştır.