Okul öncesi eğitim kurumlarında tuvalet iç mekanı tasarım kriterleri ve kullanıcı odaklı bir yaklaşım: 36-72 aylık çocuklar üzerine bir araştırma

Abstract

Çocukluk çağı, doğumdan 18 yaşına kadar geçen süre olarak gösterilmektedir. Bu süre, gelişim süreçlerini de içermektedir. Gelişim, çok yönlü karmaşık bir süreçtir ve bu sürecin sağlıklı olarak devam etmesini sağlamak için gelişimin bütün yönlerinin ve gelişimi etkileyen mekansal faktörlerin bilinmesi gerekmektedir. Çocukların kullanıcı olduğu mekanların bu doğrultuda oluşturulması önemlidir. Kullanıcı olarak çocukların yoğunlukta olduğu mekanlara bakıldığı zaman okul öncesi eğitim kurumları önemli bir veri kaynağıdır. Okul öncesi eğitim kurumlarına devam edilen süreç içerisinde gerçekleşen eğitim süreçlerinden bir tanesi de tuvalet eğitimidir. Bu eğitimin sorunsuz şekilde gerçekleştirilebilmesi için mekansal ihtiyaçların sağlanması gerekmektedir. Bu çalışma kapsamında, 36-72 aylık çocukların tuvalet kullanım tercihlerini göz önünde bulundurarak okul öncesi eğitim kurumlarındaki tuvaletlerin tasarım kriterleri doğrultusunda kullanıcı odaklı bir yaklaşımla incelenmiştir. Okul öncesi eğitim kurumlarına ilişkin mevzuat incelenmiş ve saha gezileri yapılarak mevcut yapı hakkında veri toplanmıştır. Araştırma için gereksinim duyulan veriler mozaik yaklaşımla toplanmıştır. Bu kapsamda, çocuklarla yarı yapılandırılmış görüşme ve resim yapma tekniğiyle veriler toplanmıştır. Uzmanlarla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Toplanan mevcut yapılardan elde edilen veriler, çocuklardan toplanan veriler ve uzmanlardan elde edilen veriler birlikte incelenmiştir. Sonuç olarak, okul öncesi eğitim kurumlarında yer alan mevcut tuvalet alanlarının kullanıcı olarak 36-72 ay grubu çocukların mekansal ihtiyaçlarının ve beklentilerinin değişim gösterdiği tespit edilmiştir. Gelecek hayatlarında ve eğitimlerine katkı sağlayabilmek için okul öncesi eğitim kurumlarında yer alan tuvalet alanlarının kullanıcı ihtiyaçlarının ve mekansal beklentilerinin oluşturulması bu çalışmanın ana çerçevesini belirlemiştir.